Roken en alcohol

 

Docententraining 'Puberwereld'

De training 'Puberwereld' geeft docenten meer inzicht in de ontwikkeling van pubers in relatie tot onderwijs, leren en maatschappij. De training kan gebruikt worden als deskundigheidsbevordering, maar ook om onderwijsaspecten zoals pedagogiek, 'leren leren', zelfstandig werken, huiswerk en ouderbegeleiding eens met andere ogen te bekijken.

Zowel verstandelijk, lichamelijk als sociaal-emotioneel komen pubers in een stroomversnelling terecht. Deze stroomversnelling vormt voor pubers, ouders en docenten een grote uitdaging.

Tijdens de puberteit verandert er veel, zowel voor pubers als voor ouders. Kinderen groeien flink en hun lichaam krijgt meer mannelijke of vrouwelijke trekken. Ze ontwikkelen ook een eigen mening en vragen, of eisen zelfs, veel meer zelfstandigheid. Ouders (en pubers) vinden het vaak lastig om hiermee om te gaan.

Inhoud training

  • Ontwikkeling van puberhersenen
  • Zelfstandig werken en leren
  • Groepsdruk, weerbaarheid en experimenteergedrag
  • Maatschappelijke invloeden
  • Mediawijsheid (rond en binnen de school)
  • Lichamelijke en relationele ontwikkeling
  • Alcohol, roken en energiedranken

De docententraining 'Puberwereld' duurt ongeveer 3 uur.

Meer informatie over de docententraining 'Puberwereld' (Pdf, 187 kB)

 

Docententraining 'Puberwereld'

Oudervoorlichting 'Puberwereld'

Tijdens de ouderavond 'Puberwereld' krijgen ouders en leerkrachten op een interactieve en humorvolle manier informatie over de ontwikkeling van de hersenen en de vriendengroep van pubers en 'hun' wereld. Er wordt inzicht gegeven in de ontwikkelingsfasen die hen (en pubers) te wachten staan. Ook krijgen ze tips om mee te nemen in de opvoeding (op school of thuis).

Tijdens de puberteit verandert er veel zowel voor pubers als voor ouders. Kinderen groeien flink en hun lichaam krijgt meer mannelijke of vrouwelijke trekken. Ze ontwikkelen ook een eigen mening en vragen, of eisen zelfs, veel meer zelfstandigheid. Ouders (en pubers) vinden het vaak lastig om hiermee om te gaan.

Onderwerpen die aan bod komen

  • Pubergedrag
  • De ontwikkeling van het puberbrein
  • Hoe ervaart een puber zijn puberteit?
  • Pubers en seksualiteit en relaties
  • Pubers en digitale media
  • Pubers en roken, alcohol en energiedrank

De bijeenkomst duurt ongeveer 2 uur.

Meer informatie over de oudervoorlichting Puberwereld (Pdf, 136 kB)

 

Oudervoorlichting 'Puberwereld'

Weerbaarheid in de klas - Module (on)gezonde gewoontes

Scholen geven al langer invulling aan weerbaarheid door middel van lesmethodes en werkwijzen over sociaal-emotionele ontwikkeling. Toch blijken met name (pre-)pubers extra ondersteuning nodig te hebben bij hun weerbaarheid. Onderwijsprofessionals uit de regio Hollands Midden geven aan dat ze in groepen 6, 7 en 8 leerlingen signaleren die niet op een goede manier grenzen aangeven, leerlingen die moeilijk vrienden maken, er is sprake van ‘meidenvenijn’, maar ook scheldwoorden en opstandigheid. Dit picto weerbaarheidstrainingenDOCENT1vraagt om een verdieping op de reeds op school aanwezige lesmethode omtrent de sociaal-emotionele ontwikkeling.

Training weerbaarheid

GGD Hollands sluit aan bij de vraag van scholen door preventieve picto weerbaarheidstrainingenIBer weerbaarheidstrainingen aan te bieden. Deze bestaat uit 7 psychofysieke lessen, gegeven door een professionele weerbaarheidstrainer voor een (combinatie)groep 6, 7 of 8. Tijdens de training wordt het ‘sociale systeem’ in de groep aangepakt en wordt ingegaan op sociale interacties, grenzen aangeven, lichaamshouding en zelfbeeld, en zelfvertrouwen. Leerlingen ervaren wat weerbaarheid is, hoe (on)veiligheid kan voelen en ze leren hier naar te handelen. Individuele leerlingen maken hiervan onderdeel uit, maar hun problematiek is niet leidend. De trainer legt verbanden met de schoolmethode en werkt samen met de leerkracht in het weerbaar maken van leerlingen.

Weerbaarheid en gezondheid

Weerbare kinderen voelen zich gezonder, zijn gelukkiger en leren beter. Bovendien maken weerbare kinderen gezondere keuzes voor zichzelf. Daarom wordt aan deze training een gezondheidsthema gekoppeld. 

Weerbaarheid en (on)gezonde gewoontes

Naast alle veranderingen op sociaal-emotioneel gebied krijgen jongeren tijdens de puberteit te maken met verschillende verleidingen zoals genotmiddelen (alcohol en sigaretten) en sociale media. Uit de jongerenpeiling van de GGD Hollands Midden blijkt dat van de 12- tot 14-jarigen 12% recentelijk alcohol heeft gedronken, 13% dagelijks rookt en 53% problemen ervaart door het gebruik van sociale media. 

Onderzoek van het Trimbos-instituut wijst uit dat ouders de belangrijkste factor zijn bij het beginnen met drinken van alcohol en het roken van sigaretten. Door duidelijke afspraken te maken en deze te handhaven, beginnen kinderen later met het gebruik van genotmiddelen en kunnen ze beter omgaan met sociale media.

Ouders betrekken bij de training

Bovenstaande laat zien dat het belangrijk is om ouders actief te betrekken bij de weerbaarheidstrainingen. GGD Hollands Midden doet dit door middel van een ouderavond voorafgaand aan de training en huiswerkopdrachten gedurende de training. Tijdens de ouderavond wordt uitgebreid stilgestaan bij normvorming, voorbeeldgedrag, gemeentelijke cijfers over alcohol, roken en sociale media en hersenontwikkeling van pubers. Het doel is ouders inzicht te geven in hoe zij kunnen bijdragen aan de weerbaarheidsontwikkeling van hun kind en ouders te motiveren actief aan de training deel te nemen. Daarnaast wordt het gesprek tussen ouder en kind gestimuleerd door middel van wekelijkse doe- en praatopdrachten. Leerlingen krijgen tijdens de eerste les een werkboek waarin de weerbaarheidslessen beschreven staan. Er zijn opdrachten die kinderen alleen kunnen maken, maar ook opdrachten voor ouder en kind samen.

Trainingstraject

Lees de volledige trajectomschrijving van de training.

Weerbaarheidstrainingen met andere gezondheidsonderwerpen

 

Weerbaarheid in de klas - Module (on)gezonde gewoontes

Hulpmiddelen voor een rookvrij schoolterrein

Uit onderzoek blijkt dat kinderen en jongeren die anderen zien roken, zelf ook eerder gaan roken. Veel scholen hebben daarom al een rookvrij schoolterrein. Dit stelt niet alleen een gezonde norm voor leerlingen/studenten, maar beschermt hen ook tegen de schadelijke gevolgen van meeroken.

Een rookvrij schoolterrein, wat houdt dit in?

Een rookvrij schoolterrein:

  • is geheel rookvrij voor alle aanwezigen, zonder uitzonderingen;
  • draagt bij aan een gezonde en schone leeromgeving;
  • geeft het goede voorbeeld aan leerlingen/studenten en stelt een gezonde sociale norm;
  • maakt leerlingen/studenten weerbaarder om de verleiding van roken te weerstaan;
  • beschermt leerlingen/studenten tegen (ongewenst) meeroken.

Op de website www.rookvrijschoolterrein.nl/primair-onderwijs vindt u allerlei materialen voor het voorbereiden, invoeren en borgen van een rookvrij schoolterrein.

Hulpmiddelen voor een rookvrij schoolterrein

Hou vol; geen alcohol!

Hou vol: geen alcohol! leert ouders vaardigheden om effectief met hun kind te communiceren over het gebruik van alcohol. Het is gericht op leerlingen én ouders van groep 8.

Vooral in de eerste klas(sen) van het voortgezet onderwijs neemt het aantal jongeren dat drinkt sterk toe. Voor ouders met kinderen in groep 8 is het daarom verstandig om aandacht aan alcohol te besteden.

Magazines

Leerlingen in groep 8 krijgen 5 keer een magazine mee naar huis om samen met hun ouders door te nemen. In deze magazines staan stukjes informatieve tekst, testjes, opdrachten en spelletjes. Bij de magazines hoort een logboek voor de kinderen. Hierin staan extra spelletjes en kunnen kinderen opdrachten verwerken uit de magazines. Bij elke magazine krijgt de leerling een actiecode om op de website www.houvolgeenalcohol.nl opdrachten en spelletjes te doen.

De ouders verwerken het magazine thuis mét hun kind. Van basisscholen wordt (slechts) medewerking gevraagd bij het benaderen van ouders en bij het verspreiden van de magazines.

Hou vol; geen alcohol!

Alcohol & roken, een ander verhaal

Het lespakket 'Alcohol & roken, een ander verhaal' gaat uit van de methode Verhalend ontwerpen. Een methode waarbij leerlingen zich aan de hand van een verhaal inleven in het onderwerp. Ze worden uitgedaagd om op zoek te gaan naar informatie en leren zich een eigen mening te vormen.
Er zijn twee verschillende docentenhandleidingen bij dit lespakket:

  • Het voorlichtingsbureau
  • Afscheid van groep 8

'Het voorlichtingsbureau'

In Het Voorlichtingsbureau maken de leerlingen een voorlichtingsbureau over roken en alcohol. Ze ontwerpen het gebouw, de medewerkers en de klanten. Vervolgens gaan de leerlingen op zoek naar informatie over roken en alcohol. Ook oefenen de leerlingen met 'nee' zeggen. Als afsluiting presenteren de leerlingen wat ze hebben geleerd aan hun ouders.

'Afscheid van groep 8'

In Afscheid van groep 8 maken de leerlingen een herinneringsboek. Ze geven elkaar complimenten en denken na over de brugklas. Daarom zoeken de leerlingen informatie over roken en alcohol. Ook oefenen de leerlingen met 'nee' zeggen. Als afsluiting presenteren de leerlingen wat ze hebben geleerd aan hun ouders.

Alcohol & roken, een ander verhaal

Ouder-kind-bijeenkomst Gezond Gesprek

In de bijeenkomst 'Gezond Gesprek' (oudervoorlichting) praten ouders mét hun eigen kind(eren) op een speelse en ontspannen manier over gezondheid aan de hand van groepsoefeningen en een kaartspel. Interactieve werkvormen geven ouder(s) en kind(eren) op een leuke manier inzicht in gezondheidsonderwerpen die rond de puberleeftijd een rol spelen. Tijdens de gesprekken worden ouders en hun kind(eren)  begeleid door professionals. De privacy van het gezin wordt gerespecteerd.

Onderwerpen die aan bod komen

  • Voeding en bewegen
  • Alcohol en roken
  • Samen leven
  • Gevoelens
  • Lijf en relaties

Meer informatie over de ouder-kind-bijeenkomst Gezond Gesprek  (Pdf, 68 kB)

 

Ouder-kind-bijeenkomst Gezond Gesprek

Robotroker

Apparaatje waarmee een sigaret kan worden gerookt. In het filter worden schadelijke stoffen zichtbaar (teer). Hierdoor wordt goed zichtbaar gemaakt hoeveel 'viezigheid' er in de longen komt bij het roken van een sigaret.

Robotroker

Breinweg (spel)

Een spel voor leerlingen van groep 8 over alcohol en andere thema's zoals roken, computeren en drugs. De leerlingen op een leuke manier leren over alcohol en afhankelijkheid.

Breinweg (spel)

Lesmaterialen over roken en alcohol

Bij het Informatie- en Documentatiecentrum van de GGD Hollands Midden kunt u materialen lenen om te gebruiken bij lessen of projecten over roken en alcohol. In het aanbod zit:

  • Lespakket 'Alcohol & roken, een ander verhaal'
  • Robotroker
  • Spel 'Breinweg'

Klik hier voor het overzicht van lesmaterialen over roken en alcohol.

 

Lesmaterialen over roken en alcohol

Uitleg over de verschillende pijlers

Beleid en regelgeving

Afspraken, regels, protocollen en de handhaving daarvan.

Signaleren

Vroegtijdige signalering van bekende risicofactoren bij individuele leerlingen.

Schoolomgeving

Fysieke en sociale omgeving van leerlingen en schoolpersoneel.

Gezondheids-educatie

Het aanbieden van informatie en voorlichting over gezondheid aan leerlingen.