Voeding en bewegen

Lekker Fit!

Lekker Fit! is een lespakket voor groep 1 t/m 8 op de basisschool en heeft een preventief doel. Kinderen leren alles over gezond eten en bewegen en ze worden zich bewust van de keuzes die ze hierbij maken. Door middel van een vierstappenplan voor gedragsverandering leren de leerlingen hun doel te bereiken. Van IK DOE, naar IK WEET, IK GA DOEN tot IK BLIJF DOEN. Zo krijgen kinderen op een speelse manier mee hoe ze gezond kunnen leven.

Lesboekjes en website

'Lekker Fit!' bestaat uit:

  • 2 werkboekjes per jaar;
  • minihandleiding met tekst en uitleg voor de leerkracht;
  • beweegkaart met leuke oefenvormen;
  • afsprakenposter;
  • basishandleiding;
  • onderbouwing;
  • website lekkerfitopschool.nl.

Ouders

'Lekker Fit' betrekt ook ouders door ze te wijzen op het belang van een gezonde leefwijze. Kinderen maken opdrachten uit de thuiswerkboekjes samen met hun ouders.

 

Lekker Fit!

(Les)materialen over voeding en bewegen

Bij het Informatie- en Documentatiecentrum van de GGD Hollands Midden kunt u materialen lenen om te gebruiken bij lessen of projecten over voeding en bewegen. Er zijn lespakketten, spellen, boekjes, demonstratiematerialen etc..

In het aanbod zit onder andere:

  • Leskist 'Voeding en bewegen'
  • Smaakleskist
  • Spel 'Chef en co'
  • Puzzel 'Weet wat je eet'
  • Leesboekje 'Knaag Gezond Geronimo'
  • Mini-winkelspel
  • Schijf van vijf speelkaarten
  • Hupla 1,2,3 bewegingstussendoortjes (klapblokken met bewegingstips)
  • Docentenhandleiding 'Tussendoortjes- en traktatiebeleid'
  • Pakket 'De klas beweegt'
  • Boek 'Ga de uitdaging aan! Ontdek waarom gezond leven belangrijk is'

Klik hier voor het volledige overzicht (les)materialen over voeding en bewegen.

 

(Les)materialen over voeding en bewegen

EU-Schoolfruit

'EU-schoolfruit' is een initiatief om kinderen van 4 tot 12 jaar fruit of groenten te laten eten op school. Het is een effectief voorlichtings- en stimuleringsprogramma voor gezonde voeding. Alle leerlingen krijgen gedurende 20 weken, 3 keer per week, gratis groente en fruit op school. Voorwaarde voor deelname is dat uw school na deze periode de rest van het schooljaar zelf minimaal 2 keer per week een fruitdag invoert. Dit kan door met ouders af te spreken op 2 vaste dagen in de week groente of fruit mee te geven aan hun kind. Op deze manier worden gezonde voedingsgewoonten op een leuke manier aangeboden op school.

Wilt u meedoen aan EU-schoolfruit?

De eenvoudigste manier om schoolfruiten te introduceren is het instellen van 1 of meer fruitdagen: een dag waarop tijdens de pauze alleen groente of fruit mag worden gegeten. Door ouders actief te betrekken bij het klaarmaken van fruit of door ouders te vragen zelf fruit of groente mee te geven, wordt de aanpak met ouders gedeeld. Hierdoor denken ouders ook na over gezonde voeding.

EU-Schoolfruit

Leskist 'Voeding en bewegen' (lesmateriaal)

De leskist 'Voeding en bewegen' wil kinderen bewust maken van hun eetpatroon en wil de kinderen stimuleren tot bewegen. De leskist bevat les- en spelmateriaal. Er wordt o.a. aandacht besteed aan:

  • functies van voeding;
  • schijf van vijf;
  • relatie tussen voeding en mondgezondheid;
  • het belang van bewegen.
Leskist 'Voeding en bewegen' (lesmateriaal)

Smaaklessen

Smaaklessen is een lesprogramma over eten en smaak. Het beleven van voedsel staat centraal. Door Smaaklessen krijgen kinderen flink wat kennis over eten én ervaring met gezond en duurzaam kiezen.

Het lesmateriaal bestaat uit:

  • Smaaklessen: 5 lessen voor elke groep, aangevuld met een digibordmodule en online inspiratieboek.
  • Smaakmissies: verdiepende interactieve lesmodules over brood, moestuin, zuivel, vlees/vis/peulvruchten/ei/noten, fruit, groente, zuivel, moestuin, olie en vet, aardappelen/rijst/pasta.

Uitgebreide informatie vindt u op de website www.smaaklessen.nl

U kunt gratis gebruik maken van het Smaaklessen digibord. Hier vindt u lessen, kopieerbladen, eindtoetsen, spelletjes, filmpjes, quizzen en nog veel meer.

Bij de GGD kunt u gratis de smaakleskist lenen. Hierin zitten materialen om met de smaaklessen aan de slag te gaan.

Smaaklessen

Voedingsbeleid in de schoolgids

Scholen zijn steeds meer bezig met gezond eten. Ondanks dat zij in de praktijk vaak al het één en ander uitvoeren, is dit niet altijd terug te lezen in de schoolgids. Om scholen hierin te ondersteunen, stelt GGD Hollands Midden een document omtrent gezond voedingsbeleid op de basisschool beschikbaar. Hierin staan voorstellen met betrekking tot schoolregels over gruitdagen, tussendoortjes, lunch, energydranken, trakteren en schoolreisjes die scholen kunnen overnemen. Ook staat er per onderwerp een aantal discussiepunten voor het schoolteam. Dit om schoolbreed de regels zo uniform mogelijk in te voeren, waarbij alle klassen hetzelfde beleid voeren.

Voorbeelddocument 'Beleid gezonde voeding' voor in de schoolgids.

Voedingsbeleid in de schoolgids

Docententraining 'Eten beweegt!

Deze training is voor scholen die inhoudelijk aandacht willen geven aan voeding en bewegen door middel van een methode of planmatige werkwijze. Ook is de training goed in te zetten als deskundigheidsbevordering en om schoolbeleid omtrent het onderwerp vorm te geven.

Steeds meer scholen zien het belang van een voedings- en beweegbeleid. Wanneer kinderen een gezonde leefstijl hebben, heeft dit een positieve invloed op de individuele schoolprestaties, de concentratie en het gedrag. Maar om een voedings- en beweegbeleid op school in te voeren, is het belangrijk dat het team voldoende kennis heeft op het gebied van voeding en bewegen én op één lijn zit.
Deze training geeft leerkrachten inzicht in de voedings- en motorische ontwikkeling van kinderen, de verschillende normen en een gezonde balans. Daarnaast wordt aan de hand van stellingen en vragen dieper ingegaan op ieders eigen norm omtrent voeding en bewegen en hoe op school voeding en bewegen een goede plek kan krijgen.

De training is interactief van opzet. Naast het overbrengen van kennis worden en verschillende werkvormen en ideeën aangedragen om leerlingen in de les actief te houden en om gezond bewegen invulling te geven zonder hierbij de taken van leerkrachten te verzwaren.

Inhoud van de training

  • Voedings- en motorische ontwikkeling
  • Voedings- en beweegnormen
  • Cijfers met betrekking tot voeding en bewegen
  • Energiebalans
  • Beeldvorming
  • Tussendoortjes en trakteren
  • Een gezonde leefstijl
  • Voeding en bewegen op school

De training duurt ongeveer drie uur.

Informatie over de training 'Eten beweegt!' (Pdf, 193 kB)

 

Docententraining 'Eten beweegt!

Oudervoorlichting 'Eten beweegt!'

Ouders willen vaak het beste voor hun kind maar zien door de verscheidenheid aan 'gezonde' producten door de bomen het bos niet meer. Tijdens de oudervoorlichting 'Eten beweegt!' staan ouders, met hun vragen, centraal. Aan de hand van stellingen en vragen over o.a. ontbijten, gezonde tussendoortjes en sporten wordt het gesprek aangegaan. Ook wordt ingegaan op de vraag hoe gezonde voeding en bewegen in het dagelijks leven passen.

Inhoud voorlichting

  • Ontwikkeling van het kind van 0 tot 12 jaar
  • Cijfers over voeding en bewegen
  • Tussendoortjes (spel)
  • Richtlijnen voeding
  • Tips en tricks
  • Bewegen gedurende de dag

De oudervoorlichting duurt 2 uur.

Meer informatie over de oudervoorlichting 'Eten beweegt!' (Pdf, 107 kB)

 

Oudervoorlichting 'Eten beweegt!'

Weerbaarheid in de klas - Module voeding en bewegen

Scholen geven al langer invulling aan weerbaarheid door middel van lesmethodes en werkwijzen over sociaal-emotionele ontwikkeling. Toch blijken met name (pre-)pubers extra ondersteuning nodig te hebben bij hun weerbaarheid. Onderwijsprofessionals uit de regio Hollands Midden geven aan dat ze in groepen 6, 7 en 8 leerlingen signaleren die niet op een goede manier grenzen aangeven, leerlingen die moeilijk vrienden maken, er is sprake van ‘meidenvenijn’, maar ook scheldwoorden en opstandigheid. Dit picto weerbaarheidstrainingenDOCENT1vraagt om een verdieping op de reeds op school aanwezige lesmethode omtrent de sociaal-emotionele ontwikkeling.

Training weerbaarheid

GGD Hollands Midden sluit aan bij de vraag van scholen door preventieve picto weerbaarheidstrainingenIBer weerbaarheidstrainingen aan te bieden. Deze bestaat uit 7 psychofysieke lessen, gegeven door een professionele weerbaarheidstrainer voor een (combinatie)groep 6, 7 of 8. Tijdens de training wordt het ‘sociale systeem’ in de groep aangepakt en wordt ingegaan op sociale interacties, grenzen aangeven, lichaamshouding en zelfbeeld, en zelfvertrouwen. Leerlingen ervaren wat weerbaarheid is, hoe (on)veiligheid kan voelen en ze leren hier naar te handelen. Individuele leerlingen maken hiervan onderdeel uit, maar hun problematiek is niet leidend. De trainer legt verbanden met de schoolmethode en werkt samen met de leerkracht in het weerbaar maken van leerlingen.

Weerbaarheid en gezondheid

Weerbare kinderen voelen zich gezonder, zijn gelukkiger en leren beter. Bovendien maken weerbare kinderen gezondere keuzes voor zichzelf. Daarom wordt aan deze training een gezondheidsthema gekoppeld. 

Weerbaarheid en voeding en bewegen

Naast alle veranderingen op sociaal-emotioneel gebied krijgen jongeren tijdens de puberteit te maken met verschillende verleidingen op het gebied van voeding en bewegen. Zo moeten jongeren (al dan niet onder druk) de afweging maken om hun fruit en boterhammen van thuis op te eten of naar de supermarkt te gaan om snoep te kopen. Of gaan ze gamen met vrienden in plaats van sporten. 

Uit de jongerenpeiling van de GGD Hollands Midden blijkt dat van de 12- tot 14-jarigen 64% niet dagelijks fruit eet, 65% niet dagelijks groenten en dat slechts 18% voldoet aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB). Daarnaast zit 51% van de 12- tot 14-jarigen in hun vrije tijd meer dan 2 uur per dag voor een beeldscherm. 
Jongeren geven aan dat ouders hen weinig tot niet stimuleren om gezond te eten en voldoende te bewegen, zo blijkt uit onderzoek van het Convenant Gezond Gewicht. Zij geven aan dat stimulans van ouders hen zou motiveren een gezondere leefstijl aan te nemen.

Ouders betrekken bij de training

Bovenstaande laat zien dat het belangrijk is om ouders actief te betrekken bij de weerbaarheidstrainingen. GGD Hollands Midden doet dit door middel van een ouderavond voorafgaand aan de training en huiswerkopdrachten gedurende de training. Tijdens de ouderavond wordt uitgebreid stilgestaan bij normvorming, voorbeeldgedrag, gemeentelijke cijfers over voeding en beweging en hersenontwikkeling van pubers. Het doel is ouders inzicht te geven in hoe zij kunnen bijdragen aan de weerbaarheidsontwikkeling van hun kind en ouders te motiveren actief aan de training deel te nemen. Daarnaast wordt het gesprek tussen ouder en kind gestimuleerd door middel van wekelijkse doe- en praatopdrachten. Leerlingen krijgen tijdens de eerste les een werkboek waarin de weerbaarheidslessen beschreven staan. Er zijn opdrachten die kinderen alleen kunnen maken, maar ook opdrachten voor ouder en kind samen.

Trainingstraject

Lees de volledige trajectomschrijving van de training.

Weerbaarheidstrainingen met andere gezondheidsonderwerpen

 

Weerbaarheid in de klas - Module voeding en bewegen

Lesprogramma 'Kids doen Mijn EetExperiment'

Dit lesprogramma laat kinderen op een speelse manier ervaren en ontdekken wat voeding met ze doet, zowel fysiek, mentaal als emotioneel. In de kern draait het om meer groenten, fruit, water en volkorenproducten en minder gesuikerde producten als koek, snoep, zoet beleg en frisdranken.

Opzet van het programma

De kinderen volgen een week lang een programma dat per dag 30 tot 45 minuten in beslag neemt. De kinderen worden geïnspireerd door filmpjes met de Nederlandse rapper Diggy Dex en TV-kok Prins, die beiden zelf ook ervaren wat anders eten met ze doet. Iedere dag is de basis van de les een kort filmpje. Alle filmpjes zijn te bekijken via de website www.kidsdoenmijneetexperiment.nl.

Deze methode is gebaseerd op het zogenaamde 'verhalend ontwerpen'. Kenmerkend aan deze manier van werken is dat de leeractiviteiten verlopen als een zichzelf ontwikkelend verhaal.

Meer informatie en aanmelden

U kunt uw school aanmelden via de website kidsdoenmijneetexperiment.nl

Lesprogramma 'Kids doen Mijn EetExperiment'

Ouder-kind-bijeenkomst Gezond Gesprek

In de bijeenkomst 'Gezond Gesprek' (oudervoorlichting) praten ouders mét hun eigen kind(eren) op een speelse en ontspannen manier over gezondheid aan de hand van groepsoefeningen en een kaartspel. Interactieve werkvormen geven ouder(s) en kind(eren) op een leuke manier inzicht in gezondheidsonderwerpen die rond de puberleeftijd een rol spelen. Tijdens de gesprekken worden ouders en hun kind(eren)  begeleid door professionals. De privacy van het gezin wordt gerespecteerd.

Onderwerpen die aan bod komen

  • Voeding en bewegen
  • Alcohol en roken
  • Samen leven
  • Gevoelens
  • Lijf en relaties

Meer informatie over de ouder-kind-bijeenkomst Gezond Gesprek (Pdf, 68 kB)

 

Ouder-kind-bijeenkomst Gezond Gesprek

Ik eet het beter

'Ik eet het beter' is een educatief platform van Albert Heijn. Binnen dit platform ontwikkelt Albert Heijn verschillende initiatieven die kinderen van 9 - 12 jaar op een actieve manier aanzet tot een gezonder voedingspatroon en een gezonde leefstijl. Het programma sluit aan bij drie lesdoelen van het SLO (Stichting Leerplanontwikkeling).

Het programma is ontwikkeld in samenwerking met het Voedingscentrum.

Ik eet het beter

Online test 'Gezonde basis op school'

Fitte medewerkers, leerlingen die goed in hun vel zitten en ouders die met hun gerust hart hun kinderen naar school brengen. Een goed eet- en beweegbeleid draagt bij aan een gezond leerklimaat en betere prestaties.

Wilt u weten waar uw school staat op het gebied van voeding? U kunt dan de online test 'Gezonde basis op school' (Voedingscentrum.nl) gebruiken. 

Na het invullen krijgt u tips over het eet- en beweegbeleid. Bijvoorbeeld:

  • Hoe kiest u uit alle informatie en activiteiten?
  • Hoe maakt u ouders enthousiast om gezond eten mee te geven?
  • Hoe organiseert u een gezonde lunch?

 

Online test 'Gezonde basis op school'

Voor je het weet zijn ze groOt; ouderbijeenkomst

'Voor je het weet zijn ze groOt' is een ouderbijeenkomst met interactief theater en interactieve groepsbesprekingen. De acteurs beelden herkenbare situaties uit. Vervolgens zoeken ze samen met het publiek, de ouders, naar oplossingen. De gespreksleider stimuleert de ouders hun ervaringen te delen en geeft waar nodig een toelichting.

'Voor je het weet zijn ze groOt' is een bijeenkomst over opvoeding, gezond eten en bewegen. Het doel is opvoedvaardigheden van ouders te versterken en de ouderbetrokkenheid binnen leefstijlprogramma's te vergroten.

De ouders krijgen informatie over hun rol bij het voeding- en beweeggedrag van hun kind, en specifiek de onderwerpen ontbijten, snoepen en snacken, gamen en buitenspelen. De bijeenkomst heeft een positieve insteek. De opvoedkundige onderwerpen die aan bod komen zijn: regels stellen en afspraken maken, het goede voorbeeld geven, aandacht voor het gewenste gedrag, complimenten geven, kind aanspreken en corrigeren.

Voor je het weet zijn ze groOt; ouderbijeenkomst

Uitleg over de verschillende pijlers

Beleid en regelgeving

Afspraken, regels, protocollen en de handhaving daarvan.

Signaleren

Vroegtijdige signalering van bekende risicofactoren bij individuele leerlingen.

Schoolomgeving

Fysieke en sociale omgeving van leerlingen en schoolpersoneel.

Gezondheids-educatie

Het aanbieden van informatie en voorlichting over gezondheid aan leerlingen.