Relaties en seksualiteit

 

Je Lijf, je Lief!

Je Lijf, je Lief! is een lesprogramma voor het praktijkonderwijs over wensen en grenzen in liefde en seks. Het wil jongens en meisjes vaardigheden aanreiken om beter te communiceren over wensen en grenzen en seksualiteit, om grenzen te herkennen bij zichzelf en anderen, en daarmee om te gaan.

Inhoud lesprogramma

Het lesprogramma bestaat uit 5 lessen:

  1. Eigen wensen herkennen en aangeven.
    Jongeren worden zich bewust van hun eigen wensen op het gebied van relaties en seksualiteit en oefenen met eigen wensen duidelijk maken aan anderen.
  2. Eigen grenzen herkennen en aangeven.
    Deze les gaat over grenzen op het gebied van seks en relaties. Hoe kun je zien wat iemands grens is? En hoe kun je zelf een grens aangeven?
  3. Wensen en grenzen herkennen bij de ander.
    De jongeren denken na over de wensen en grenzen van een ander. Ook leren jongeren de lichaamstaal van andere jongeren in te schatten en dat iemand grenzen verbaal en non-verbaal kan aangeven.
  4. Grenzen van de ander respecteren.
    Jongeren oefenen op welke manier je de grenzen van anderen kunt respecteren.
  5. Groepsdruk.
    Centraal in deze les staat dat jongeren groepsdruk beter leren weerstaan.

Uitvoering

Je Lijf, je Lief! wordt uitgevoerd door mentoren of docenten op praktijkscholen in het 1e of 2e leerjaar. 

Materialen

Na het volgen van de docentenworkshop is het lesmateriaal en de docentenhandleiding gratis te downloaden via de Movisie academie. De docentenhandleiding geeft docenten een duidelijke structuur en ondersteuning bij de uitvoering van het lesprogramma.

 

Je Lijf, je Lief!

Lang Leve de Liefde

Lang Leve de Liefde is een lesprogramma over liefde, relaties, veilig vrijen en seksualiteit. Voor het voortgezet onderwijs zijn er 2 pakketten die elk specifiek zijn gemaakt voor verschillende onderwijsniveau's: Lang Leve de Liefde Onderbouw en Lang Leve de Liefde Bovenbouw.

Lang Leve de Liefde Onderbouw

Lang Leve de Liefde Onderbouw bestaat uit 6 lessen. Het pakket bevat een leerlingenmagazine, filmpjes, een e-learningomgeving voor leerlingen, een handleiding voor docenten en een website voor docenten ‘Lesgeven in de Liefde’.

Er zijn 2 versies van het leerlingenmagazine: 1 voor vmbo, havo, vwo, en 1 voor praktijkonderwijs en vbmo bb.

Meer informatie:

 

Lang Leve de Liefde Bovenbouw

Lang Leve de Liefde Bovenbouw bestaat uit 4 thema's. elk thema bestaat uit 2 lessen. Het pakket bouwt voort op het lespakket van de onderbouw maar kan ook los daarvan gebruikt worden.

Meer informatie:

 

Aanvullende modules

Er zijn 4 aanvullende modules:

 

Lang Leve de Liefde

Lovebuzz (spel)

Met het Lovebuzz-spel kunt u gevoelige thema’s als seksuele weerbaarheid en diversiteit bespreekbaar maken.

Lovebuzz bestaat uit 2 lessen van ieder 50 minuten. In de 1e les, The Day Before, maken leerlingen kennis met fictieve personages die zich voorbereiden op een schoolfeest. In de 2e les, The Party, volgen zij deze personages in verschillende situaties en adviseren ze hierin.

Kosten

De Lovebuzz-game is te koop bij Rutgers voor € 25,00. 

 

Lovebuzz (spel)

Jij en de media; extra module van Lang Leve de Liefde (lesmateriaal)

Jongeren komen steeds makkelijker in aanraking (mede via sociale media) met seksueel getinte beelden en informatie. De module 'Jij en de media' wil jongeren leren daar verantwoord mee om te gaan. Ze leren kritisch te kijken naar geseksualiseerde beelden en geïdealiseerde schoonheidsidealen.

De module bestaat uit 2 lessen, een filmpje en een leerlingenmagazine.

 

Jij en de media; extra module van Lang Leve de Liefde (lesmateriaal)

Seksuele diversiteit; extra module van Lang Leve de Liefde (lesmateriaal)

Jongeren met homoseksuele gevoelens durven hier vaak op school niets van te laten merken. Veel leeftijdsgenoten keuren homoseksualiteit af.

Met de Lesbrief Seksuele Diversiteit kunt u aandacht besteden aan seksuele diversiteit en homoacceptatie bevorderen. De Lesbrief is een verdiepingsles bij het lespakket Lang Leve de Liefde Onderbouw (voor vmbo, havo en vwo).

De lesbrief bestaat uit achtergrondinformatie en een uitgewerkte les over Seksuele Diversiteit, leerlingenmateriaal, het filmpje 'Coming Out'. De materialen zijn gratis te downloaden.

 

Seksuele diversiteit; extra module van Lang Leve de Liefde (lesmateriaal)

Wensen en grenzen; extra module van Lang Leve de Liefde (lesmateriaal)

De module Wensen en Grenzen gaat over seksueel grensoverschrijdend gedrag. Vrijen tegen je zin is een duidelijke vorm van grensoverschrijding, maar ook een klap op de billen of het online versturen van een seksueel getinte foto kunnen als grensoverschrijdend worden ervaren.

In de module Wensen en Grenzen denken jongeren na over hun eigen wensen en grenzen. Ze leren dat wensen en grenzen verschillen van persoon tot persoon en dat communicatie hierover belangrijk is om grensoverschrijdend gedrag te voorkomen. Ze krijgen handvatten om over wensen en grenzen te communiceren.

Inhoud module

Er zijn 2 versies van het lespakket: 1 voor de onderbouw praktijkonderwijs en vmbo bb en 1 voor de bovenbouw praktijkonderwijs en vmbo bb. Het lespakket bestaat uit een docentenhandleiding, werkbladen en filmpjes. 
Er zijn aparte docentenhandleidingen en werkbladen voor jongens en meisjes.

Alle materialen zijn te downloaden.

 

Wensen en grenzen; extra module van Lang Leve de Liefde (lesmateriaal)

Toolkit L.O.V.E. Online; extra module van Lang Leve de Liefde (lesmateriaal)

De Toolkit L.O.V.E. Online gaat over leuke en vervelende online ervaringen rondom liefde en seks. De toolkit is voor scholen die aandacht willen besten aan sexting, grooming en online contact. Het ondersteunt uw school bij het geven van lessen, het vormen van beleid, het handelen bij incidenten en het informeren van ouders.

Inhoud toolkit

  • Handleiding
  • Stappenplan Sexting
  • Ouderfolder Praten met je kind over sexting en grooming.
  • Lesmodule L.O.V.E. Online: leerlingenmagazine, filmpjes, docentenhandleiding

 De handleiding is te downloaden.

 

Toolkit L.O.V.E. Online; extra module van Lang Leve de Liefde (lesmateriaal)

ISK Gastles over relaties en seksualiteit

Welkom op School, mentormethode en lessen relaties & seksualiteit, is bedoeld voor Internationale Schakelklassen (ISK’s) en andere vo-scholen met nieuwkomers. Deze methode bevat 6 lessen over relaties en seksualiteit. Onderwerpen zoals anticonceptie en lichamelijke veranderingen komen aan de orde. Er wordt ook veel aandacht besteed aan de verschillen op het gebied van seksualiteit binnen verschillende culturen. De tekst is makkelijk geschreven en er zitten opdrachten bij die niet te moeilijk zijn.

De lessen relationele en seksuele vorming van Welkom op School zijn bedoeld om jonge nieuwkomers stap voor stap te laten wennen aan het praten over en omgaan met dit thema en ze op weg te helpen gezonde en veilige keuzes te maken rondom seksuele gezondheid. 

Gastles Volwassen en weerbaar worden

De lessenreeks kan door de leerkracht gegeven worden. Team Seksuele Gezondheid van de GGD Hollands Midden biedt de mogelijkheid om de lessenreeks uit te breiden met de gastles 'Volwassen en weerbaar worden'. In deze les worden onderwerpen besproken zoals geslachtsgemeenschap, anticonceptie, soa en onbedoelde zwangerschap. Eventueel kan de gastles aangevuld worden met het onderwerp besnijdenis. Twee verpleegkundigen gaan met de leerlingen in gesprek over de eerder genoemde onderwerpen. De gastles is bedoeld voor uitstroomleerlingen. Ze worden verdeeld in een groep met jongens en een groep met meisjes. Bij iedere gastles dient ook een docent aanwezig te zijn.

ISK Gastles over relaties en seksualiteit

Introductietraining Welkom op School

Welkom op School, mentorlessen en lessen relaties & seksualiteit, is bedoeld voor Internationale Schakelklassen (ISK's) en andere vo-scholen met nieuwkomers. De kern van deze methode is bruggen slaan tussen verleden, heden en toekomst. Lessen gaan onder andere over kinderrechten, discriminatie en relaties en seksualiteit. Er is aandacht voor de rolverdeling tussen jongens en meisjes, mannen en vrouwen.

Om deze lessen goed uit te kunnen voeren, is door Pharos en Rutgers, de ontwikkelaars van de methode, een introductietraining ontwikkeld van 2 dagdelen. Tijdens deze training is er veel aandacht voor de ervaring van de deelnemers.

 

Introductietraining Welkom op School

Can You fix it?

'Can you fix it?' is een online spel over liefde, seks en relaties. Met dit spel leren jongeren op tijd hun grenzen aan te geven wanneer een situatie uit de hand dreigt te lopen. U kunt het spel gebruiken in de lessen over relaties en seksualiteit, maar jongeren kunnen het ook zelf spelen op Sense.info.

'Can you fix it?' bestaat uit filmpjes waarin de omgang tussen jongeren een wending krijgt die niet prettig is voor tenminste één van beide. Van tevoren kies je het prespectief van één van de hoofdpersonen. Je hoort vervolgens de gedachte van die persoon gedurende het filmpje. Als je vindt dat de grens van jouw personage is bereikt, klik je op de Fix-it knop. Zo beïnvloed je de afloop van het filmpje.

 

Printscreen Can you fix it?

E-lespakket: Online... Weet wat je doet!

Het E-Lespakket: Online... weet wat je doet! gaat over de risico’s die jongeren op internet kunnen lopen. Het is vooral gericht op seksueel misbruik via internet; wat is het, hoe kun je het voorkomen en wat kun je doen als het je toch is overkomen.

In de opvoeding informeren we jongeren voor veilig vrijen. Online seks wordt daarin vaak niet meegenomen. Denk bijvoorbeeld aan versturen, doorsturen en ontvangen van seksueel getinte berichten en foto’s via Whatsapp (sexting), misbruik van webcambeelden van online seks en benaderd worden door vreemden voor online seks (grooming). 

Het E-lespakket bestaat uit 3 lessen over grooming, sexting en sextortion.

De lessen zijn te vinden op de scholenpagina van de website www.helpwanted.nl.

 

E-lespakket: Online... Weet wat je doet!

(Les)materialen over relaties en seksualiteit

Het documentatiecentrum van GGD Hollands Midden beschikt over diverse materialen die gebruikt kunnen worden als aanvulling op een lesmethode:

  • Anticonceptiekoffer; demonstratiemateriaal
  • Demopenissen; demonstratiemateriaal
  • Girls’Choice; spel
  • Boys R Us; spel
  • Lovebuzz; spel
  • Rond je seksualiteit; spel
  • Wensen en grenzen; lespakket
  • SeCZ TaLK; spel
  • Vrienden & Vrijers; spel
  • Lijf & Liefde; spel
  • Lets’talk; videofragmenten
  • Begrijp me goed; videofragmenten

Klik hier voor een beschrijving van de aanvullende materialen over relaties en seksualiteit (pdf, 460 kB).

 

(Les)materialen over relaties en seksualiteit

Docententraining Wensen en grenzen

Waar zijn jongeren mee bezig als het gaat om relaties en seksualiteit? Hoe kunt u met leerlingen in gesprek gaan over dit onderwerp? Welke boodschappen wil de school uitdragen tijdens lessen?
Tijdens deze training krijgt u de tools om hiermee aan de slag te gaan en om de lessen te geven in de klas. U raakt vertrouwd met het onderwerp en de creatieve werkvormen.

De docententraining bestaat uit 2 onderdelen: kennisoverdracht en het eigen maken van het lespakket.
Denk bijvoorbeeld aan:

  • Bespreken van communicatieve vaardigheden bij onderwerpen als relaties en seksualiteit en seksuele diversiteit.
  • Omgaan met vragen van leerlingen.
  • Voorwaarden voor het geven van relationele vorming (bijv: inzicht hebben in eigen normen en waarden, respect voor elkaar).
  • De plaats van de sociale media, positieve kanten en risico's.
  • Multiculturele samenleving, verschillende religies en invloed op deze onderwerpen in de klas.
  • Doelen van het lespakket, opbouw, de opdrachten en het implementeren van het programma.
  • Zorgstructuur van de school, hoe is die opgebouwd in de school en hoe wordt deze bekend gemaakt aan leerlingen.

 

Docententraining Wensen en grenzen

Zorgplattegrond Wensen en Grenzen

Weten leerlingen bij wie ze terecht kunnen als ze vragen hebben, advies willen of hulp nodig hebben? Een belangrijk onderdeel van het programma 'Wensen en Grenzen' is het bekend(er) maken van de zorgplattegrond van de school.

In gesprek met de school wordt de zorgplattegrond van uw school in kaart gebracht. Leerlingen kunnen op de hoogte gebracht worden van de zorgplattegrond tijdens de gastlessen Wensen en Grenzen.

 

Zorgplattegrond Wensen en Grenzen

Gastlessen Wensen en Grenzen

 Om met leerlingen in gesprek te raken over onderwerpen als relaties, seksualiteit, sociale media en seksuele diversiteit moet vaak een drempel overgestapt worden. Gastlessen vanuit het programma Wensen en Grenzen is daar een eerste aanzet toe.

Tijdens de lessen worden de aangename en minder leuke kanten van relaties en seksualiteit besproken op humorvolle wijze. Leerlingen worden uitgedaagd na te denken en een mening te formuleren door middel van opdrachten. Deze opdrachten kunnen gaan over webcams, loverboys, ruziemaken enzovoort. Uiteindelijk gaan ze naar huis met meer kennis en ideeën over onderlinge overeenkomsten en verschillen. Ze ontvangen suggesties wie ze binnen en buiten de school kunnen benaderen als ze vragen hebben of hulp willen.

De gastlessen nemen een blokuur in beslag.

 

Gastlessen Wensen en Grenzen

Ouderavond Wensen en Grenzen

Hoe kunnen ouders met hun kinderen in gesprek gaan over relaties, seksualiteit en sociale media? Waar zijn jongeren mee bezig als het gaat om deze onderwerpen?
Wij kunnen met u meedenken of (een deel van) een ouderavond verzorgen.

We bespreken de gezonde relationele ontwikkeling besproken en ouders krijgen ideeën aangereikt om met hun kinderen in gesprek te gaan. Ook social media, de invloed hiervan op jongeren en de voordelen en risico's komen aan bod. Wat zijn nu echte do's en dont's?

 

Ouderavond Wensen en Grenzen

Wensen en Grenzen (lesmateriaal)

Het lespakket Wensen en Grenzen benadrukt relationele en seksuele vorming op een gezonde manier en tegelijkertijd worden de gevaren en risico's benoemd. 

In het lespakket zijn thema's opgenomen als:

  • het netwerk van leerlingen;
  • verliefd zijn en verkering;
  • sociale media;
  • rolpatronen;
  • grensoverschrijdend gedrag zoals loverboyproblematiek.

Bij alle thema's staan meerdere opdrachten beschreven. Sommige opdrachten kunnen klassikaal gegeven worden en weer andere kunnen in groepen of individueel uitgevoerd worden.

Bij het lespakket zit een DVD die kan bijdragen aan het bespreekbaar maken van de verschillende onderwerpen.

Wensen en Grenzen (lesmateriaal)

Consultatieteam Eergerelateerd Geweld

Het Consultatieteam Eergerelateerd Geweld kan ingeschakeld worden voor het waarborgen van de veiligheid.

De dynamiek van eergerelateerd geweld is complex en het is van belang dat beroepskrachten van scholen casuïstiek met elkaar kunnen bespreken.

In het Consultatieteam zitten onder meer hulpverlenende organisaties en de politie.

Het consultatieteam:

  • biedt consult aan professionals die in hun werk (potentiële) slachtoffers en plegers van eergerelateerd geweld tegenkomen over wie grote zorg is;
  • stelt professionals in staat casuïstiek adequaat op te pakken door kennis en aanbod uit de deelnemende organisaties bij elkaar te brengen;
  • bevordert de deskundigheid van professionals door casuïstiekbespreking.

 

Consultatieteam Eergerelateerd Geweld

Brochure Eergerelateerd geweld

De brochure biedt informatie over wat eergerelateerd geweld is en wat beroepskrachten van scholen kunnen doen.

Onderwerpen die in de brochure aan de orde komen, zijn:

  • wat is eergerelateerd geweld;
  • wat kunt u wel en wat kunt u beter  niet doen;
  • vormen van eergerelateerd geweld;
  • herkennen van signalen;
  • een routekaart voor de aanpak na signalering;
  • wat kan het Consultatieteam eergerelateerd geweld voor u betekenen.

 

Brochure Eergerelateerd geweld

Lesprogramma's Relaties en seksualiteit vmbo

Sinds 2012 zijn scholen verplicht om aandacht te besteden aan seksualiteit en seksuele diversiteit. Deze thema's zijn opgenomen in de kerndoelen van het voortgezet onderwijs. Als school kunt u bijdragen aan een gezonde seksuele ontwikkeling, met aandacht voor de positieve kant: prettige, gelijkwaardige en respectvolle relaties kunnen aangaan.

Relationele en seksuele vorming gaat dus ook over omgaan met elkaar. Op school kunnen jongeren met elkaar in gesprek gaan. Bijvoorbeeld over wensen en grenzen en over seksuele diversiteit. Zo leren leerlingen dat er verschillende opvattingen bestaan en leren ze hun eigen mening te vormen. Jongeren die goede seksuele voorlichting hebben gehad, overwegen hun keuzes beter. Daardoor beginnen ze later aan seks, doen ze het vaker veilig en is er een grotere kans dat hun relaties en seksuele ervaringen prettig zijn.

U kunt als school bijdragen aan een gezonde seksuele ontwikkeling van uw leerlingen. Dit kan bijvoorbeeld door relationele en seksuele vorming te geven die gaat over meer dan alleen de biologische kant van seks. Seksuele weerbaarheid, het aangeven van wensen en grenzen en aandacht voor seksuele diversiteit zijn hierbij belangrijk.

 

Mogelijke lesprogramma's voor het vmbo

Lang Leve de LiefdeLang leve de liefde

Leerjaar: onderbouw en bovenbouw

duur: zowel voor onder- als bovenbouw zijn er 6 lessen

Lang Leve de Liefde is een lesprogramma over liefde, relaties, veilig vrijen en seksualiteit. Met het lespakket ondersteunt u leerlingen in een prettige, veilige en gewenste seksuele ontwikkeling. Het lespakket bestaat uit een leerlingenmagazine, filmpjes, een docentenhandleiding en een website voor docenten: Lesgeven in de liefde. Lees meer over Lang Leve de Liefde.

 

Lang Leve de Liefde; Wensen en grenzen

Leerjaar: onderbouw en bovenbouw vmbo bb jongens en meisjes apartLang leve de liefde wensen en grenzen

Duur: voor zowel onder- als bovenbouw zijn er 2 lessen

De module Wensen en Grenzen gaat over seksueel grensoverschrijdend gedrag. Vrijen tegen je zin is een duidelijke vorm van grensoverschrijding, maar ook een klap op de billen of het online versturen van een seksueel getinte foto kunnen als grensoverschrijdend worden ervaren. In deze extra module denken jongeren na over hun eigen wensen en grenzen. Ze leren dat wensen en grenzen verschillen van persoon tot persoon en dat communicatie hierover belangrijk is om grensoverschrijdend gedrag te voorkomen. Ze krijgen handvatten om over wensen en grenzen te communiceren. Lees meer over de module Wensen en grenzen.

 

Lang Leve de Liefde; Seksuele diversiteitseks diversiteit lldl

Leerjaar: onderbouw

Duur: 1 - 2 lesuren

Jongeren met homoseksuele gevoelens durven hier vaak op school niets van te laten merken. Veel leeftijdsgenoten keuren homoseksualiteit af. Met deze lesbrief kan aandacht besteed worden aan seksuele diversiteit en homoacceptatie worden bevorderd. Lees meer over de module Seksuele diversiteit.

 

Lang Leve de Liefde; toolkit L.O.V.E. OnlineLove online

Leerjaar: klas 1, 2, 3. duur: 2 lessen van 60-120 minuten

De Toolkit L.O.V.E. Online gaat over leuke en vervelende online ervaringen rondom liefde en seks. De toolkit is voor scholen die aandacht willen besten aan sexting, grooming en online contact. Het ondersteunt uw school bij het geven van lessen, het vormen van beleid, het handelen bij incidenten en het informeren van ouders. Lees meer over de Toolkit L.O.V.E. Online.

 

Lovebuzz, spelLovebuzz

Leerjaar: klas 1

Duur: 2 lessen van 50 minut4en

Met het Lovebuzz-spel kunt u gevoelige thema’s als seksuele weerbaarheid en seksuele diversiteit bespreekbaar maken. Het is een online game over zes personages met verschillende situaties uit hun leven. In teamverband worden vragen beantwoord. Lees meer over het Lovebuzz-spel.

 

Can you fix it

Leerjaar: onderbouw en bovenbouw

duur: hangt af van de inzet van het aantal filmpjesCan you fix it

'Can you fix it?' is een online spel over liefde, seks en relaties en leert jongeren op tijd hun grenzen aan te geven wanneer een situatie uit de hand dreigt te lopen. Ze kijken naar korte filmpjes waarin leeftijdsgenoten terecht komen in situaties met een seksueel karakter. Hoe het fragment afloopt, kan beïnvloed worden door op een toets te drukken, de Fixit-knop. Bekijk de filmpjes.

 

Online .... weet watje doet

Leerjaar: klas 1 en 2

Duur: 3 losse lessenonline weet wat je doet

Het E-Lespakket ‘Online... weet wat je doet!’ gaat over de risico’s die jongeren op internet kunnen lopen, met name gericht op seksueel misbruik; wat is het, hoe kun je het voorkomen en wat kun je doen als het je toch is overkomen. Het bestaat uit 3 lessen over grooming, sexting en sextortion. Iedere les behandelt 1 thema bestaande uit een interactieve video, opdrachten en tips voor de leerlingen. Bekijk de lessen.

 

Wensen en GrenzenLespakket wensen en grenzen GGD

Leerjaar: klas 1 en 2

Duur

In Wensen en Grenzen komen relaties en seksualiteit vol humor, creativiteit en op een respectvolle manier aan bod. Het lespakket is zo samengesteld dat relationele en seksuele vorming op een gezonde manier benadrukt wordt en tegelijkertijd de gevaren en risico’s benoemt. Lees meer over het lesmateriaal.
Binnen het programma is het mogelijk dat Veilig Thuis Hollands Midden gastlessen komt geven.

 

Overige les- en spelmaterialen

Het documentatiecentrum van de GGD Hollands Midden beschikt over diverse materialen die gebruikt kunnen worden als aanvulling bij de lesmethoden. U kunt de onderstaande lesmaterialen kosteloos aanvragen of reserveren (voor 3 weken) via infodocu@ggdhm.nl.

 Anticonceptiekoffer

Anticonceptiekoffer, demonstratiemateriaal

Met de demopenissen kunnen vaardigheden worden opgedaan in het omdoen van een condoom. Tasje met 6-8 demopenissen en informatie over het omdoen van een condoom. De GGD levert voldoende oefencondooms.

 

Lets talk

Let's Talk

Aan de hand van Let’s Talk kunt u met jongeren van 12 tot 19 jaar in gesprek gaan over verschillende aspecten van seksualiteit, rolopvattingen en weerbaarheid. Op de dvd staan beeldfragmenten rondom 15 thema’s zoals eerste keer, kijk op seksualiteit, religie/cultuur en seksuele oriëntatie. In de handleiding staan de beeldfragmenten beschreven met tips voor begeleiden van de discussie.

 

Berijp me goedbegrijp me goed

Aan de hand van Begrijp me goed kunt u met jongeren van 14 tot 18 jaar in gesprek gaan over miscommunicatie tussen jongens en meisjes bij versieren en flirten, daten en verkering. De USB bevat 5 beeldfragmenten en een handleiding. De beeldfragmenten zijn door jongeren gespeelde scènes. Thema’s als groepsdruk, dubbele signalen en wensen en grenzen komen aan de orde. In de handleiding staan bij elk fragment werkvormen voor reflectie, bewustwording meningsvorming en het bedenken en oefenen van gedragsalternatieven.

 

Girls'choice. Wensen en grenzen in intimiteit, spelgirls choice

Met behulp van dit spel ontdekken meisjes (10 tot 15 jaar) waar hun grenzen liggen met betrekking tot seksualiteit, intimiteit en relaties. Onderwerpen die aan de orde komen zijn: seks en relaties, veilig vrijen, zwangerschap en moederschap, weerbaarheid en jongens. Enige basiskennis op het gebied van het eigen lichaam, anticonceptie en voortplanting wordt verondersteld.

 

Boys R Us, spelboys r us

Met dit spel kunt u jongens (10 tot 16 jaar) bewust maken van het belang van veilige, prettige, gewenste en gelijkwaardige seksuele en relationele contacten.

 

 

Rond je seksualiteit, spelRond je seksualiteit

Een carrouselspel waarmee leerlingen in de bovenbouw met elkaar leren praten over hun waarden en normen ten aanzien van relaties en seksualiteit. Op 180 kaarten staan uiteenlopende vragen over de thema’s communicatie over seks en relaties /man-vrouwrollen, relaties, seksualiteit, seksuele oriëntatie, veilig vrijen, voortplanting, weerbaarheid, zelfbeeld en toekomst.

 

www.sense.info, website voor jongeren voor al hun vragen over seks, hulp en advies       sense info

 

 

 

 

 

 

 

Lesprogramma's Relaties en seksualiteit vmbo

Lesprogramma's Relaties en seksualiteit praktijkonderwijs - vso

Sinds 2012 zijn scholen verplicht om aandacht te besteden aan seksualiteit en seksuele diversiteit. Deze thema's zijn opgenomen in de kerndoelen van het voortgezet onderwijs. Als school kunt u bijdragen aan een gezonde seksuele ontwikkeling, met aandacht voor de positieve kant: prettige, gelijkwaardige en respectvolle relaties kunnen aangaan.

Relationele en seksuele vorming gaat dus ook over omgaan met elkaar. Op school kunnen jongeren met elkaar in gesprek gaan. Bijvoorbeeld over wensen en grenzen en over seksuele diversiteit. Zo leren leerlingen dat er verschillende opvattingen bestaan en leren ze hun eigen mening te vormen. Jongeren die goede seksuele voorlichting hebben gehad, overwegen hun keuzes beter. Daardoor beginnen ze later aan seks, doen ze het vaker veilig en is er een grotere kans dat hun relaties en seksuele ervaringen prettig zijn.

U kunt als school bijdragen aan een gezonde seksuele ontwikkeling van uw leerlingen. Dit kan bijvoorbeeld door relationele en seksuele vorming te geven die gaat over meer dan alleen de biologische kant van seks. Seksuele weerbaarheid, het aangeven van wensen en grenzen en aandacht voor seksuele diversiteit zijn hierbij belangrijk. 

 

Mogelijke lesprogramma's voor praktijkonderwijs of vso

 

Je Lijf, je Lief

Je lijf je liefLeerjaar: praktijkonderwijs klas 1 en 2
Duur: 5 lessen

Je Lijf, je Lief! is een lesprogramma voor het praktijkonderwijs over wensen en grenzen in liefde en seks. Het wil jongens en meisjes vaardigheden aanreiken om beter te communiceren over wensen en grenzen en seksualiteit, om grenzen te herkennen bij zichzelf en anderen, en daarmee om te gaan. Lees meer over Je Lijf, Je Lief! 

 

Lang Leve de Liefde

LLdLLeerjaar: klas 1 tot en met 4 Praktijkonderwijs
Duur: zowel voor de onderbouw en de bovenbouw zijn er 6 lessen

Lang Leve de Liefde is een lesprogramma over liefde, relaties, veilig vrijen en seksualiteit. De hoofdmodules van het programma zijn Lang Leve de Liefde onderbouw en Lang Leve de Liefde bovenbouw (ofwel herhalingsmodule).  Lees meer over Lang leve de Liefde praktijkonderwijs

 

Lang Leve de Liefde; Wensen en grenzen

Leerjaar: onderbouw en bovenbouw praktijkonderwijs en vmbo bb; jongens en meisjes apart
Duur: 75 minuten per lesLang leve de liefde wensen en grenzen

De module Wensen en Grenzen gaat over seksueel grensoverschrijdend gedrag. Vrijen tegen je zin is een duidelijke vorm van grensoverschrijding, maar ook een klap op de billen of het online versturen van een seksueel getinte foto kunnen als grensoverschrijdend worden ervaren. In deze extra module denken jongeren na over hun eigen wensen en grenzen. Ze leren dat wensen en grenzen verschillen van persoon tot persoon en dat communicatie hierover belangrijk is om grensoverschrijdend gedrag te voorkomen. Ze krijgen handvatten om over wensen en grenzen te communiceren. Lees meer over de module Wensen en grenzen.

 

Lang Leve de Liefde; Toolkit L.O.V.E. Online

Leerjaar: klas 1, 2, 3 praktijkonderwijs, vmboLove online
Duur: 2 lessen van 60-120 minuten

De Toolkit L.O.V.E. Online gaat over leuke en vervelende online ervaringen rondom liefde en seks. De toolkit is voor scholen die aandacht willen besteden aan sexting, grooming en online contact. Het ondersteunt uw school bij het geven van lessen, het vormen van beleid, het handelen bij incidenten en het informeren van ouders. Lees meer over de Toolkit L.O.V.E Online.

 

Lang Leve de Liefde; Seksuele diversiteit

seks diversiteit lldlLeerjaar: onderbouw 
Duur: 1 - 2 lesuren 

Jongeren met homoseksuele gevoelens durven hier vaak op school niets van te laten merken. Veel leeftijdsgenoten keuren homoseksualiteit af. Met deze lesbrief kan aandacht besteed worden aan seksuele diversiteit en homoacceptatie worden bevorderd. Lees meer over de module Seksuele diversiteit.

 

Can you fix it

Leerjaar: onderbouw en bovenbouw
Duur: hangt af van de inzet van het aantal filmpjes

Can you fix it'Can you fix it?' is een online spel over liefde, seks en relaties en leert jongeren op tijd hun grenzen aan te geven wanneer een situatie uit de hand dreigt te lopen. Ze kijken naar korte filmpjes waarin leeftijdsgenoten terecht komen in situaties met een seksueel karakter. Hoe het fragment afloopt, kan beïnvloed worden door op een toets te drukken, de Fixit-knop. Bekijk de filmpjes

 

Online .... weet wat je doet!

Leerjaar: klas 1 en 2
Duur: 3 losse lessenonline weet wat je doet

Het E-lespakket 'Online ... weet wat je doet!' gaat over de risico's die jongeren op internet kunnen lopen, met name gericht op seksueel misbruik; wat is het, hoe kun je het voorkomen en wat kun je doen als het je toch is overkomen. Het bestaat uit 3 lessen over grooming, sexting en sextortion. Iedere les behandelt 1 thema bestaande uit een interactieve video, opdrachten en tips voor de leerlingen. Bekijk de lessen.

 

Wensen en Grenzen

Leerjaar: klas 2 en 3Lespakket wensen en grenzen GGD

In Wensen en Grenzen komen relaties en seksualiteit vol humor, creativiteit en op een respectvolle manier aan bod. Het lespakket is zo samengesteld dat relationele en seksuele vorming op een gezonde manier benadrukt wordt en tegelijkertijd de gevaren en risico's benoemt.  Bekijk het lesmateriaal.

Binnen het programma is het mogelijk dat Veilig Thuis Hollands Midden gastlessen komt geven.

 

Sexting zonder risico's

Leerjaar: klas 1 tot en met 3Sexting zonder risicos
Duur: 1 lesuur

De les Sexting zonder risico's kan zowel preventief als na een sextingincident worden gegeven. De leerlingen worden geprikkeld om, met behulp van verschillende oefeningen, over het onderwerp na te denken. Het vermindert verdere verspreiding van sexting en draagt bij aan het stoppen van pesten. Bekijk de les sexting zonder risico's op de website van Veilig Thuis Hollands Midden.

 

Overige les- en spelmaterialen

Het documentatiecentrum van de GGD Hollands Midden beschikt over diverse materialen die gebruikt kunnen worden als aanvulling bij de lesmethoden. U kunt de onderstaande lesmaterialen kosteloos aanvragen of reserveren (voor 3 weken) via infodocu@ggdhm.nl

 Anticonceptiekoffer

Anticonceptiekoffer, demonstratiemateriaal

Koffer met anticonceptiemiddelen en een handleiding om voorlichting te geven over verschillende vormen van anticonceptie.

 

Demopenissen, demonstratiemateriaalDemopenissen

Met de demopenissen kunnen vaardigheden worden opgedaan in het omdoen van een condoom.  Een tasje met 6-8 demopenissen en informatie over het omdoen van een condoom. De GGD levert voldoende oefencondooms.

 

Girls'Choice. Wensen en grenzen in intimiteit, spel

girls choiceMet behulp van dit spel ontdekken meisjes (10 tot15 jaar) waar hun grenzen liggen met betrekking tot seksualiteit,  intimiteit en relaties. Onderwerpen die aan de orde komen zijn: seks en relaties, veilig vrijen, zwangerschap en moederschap, weerbaarheid en jongens. Enige basiskennis op het gebied van het eigen lichaam, anticonceptie en voortplanting wordt verondersteld.

 

Boys R Us, spelboys r us

Met dit spel kunt u jongens (10 tot 16 jaar) bewust maken van het belang van veilige, prettige, gewenste en gelijkwaardige seksuele en relationele contacten.

 

Rond je seksualiteit, spel

Rond je seksualiteitEen carrouselspel waarmee leerlingen in de bovenbouw met elkaar leren praten over hun waarden en normen ten aanzien van relaties en seksualieit. Op 180 kaarten staan uiteenlopende vragen over de thema's communicatie over seks en relaties, man-vrouwrollen, relaties, seksualiteit, seksuele oriëntatie, veilig vrijen, voortplanting, weerbaarheid, zelfbeeld en toekomst.

 

SeCZ Talk, spelSecz Talk

Bordspel om bij jongeren met een chronische aandoening of beperking thema's als relaties, intimiteit en seksualiteit bespreekbaar te maken en informatie en kennis over te dragen.

 

Vrienden en Vrijers koffertje 2 822x600pix P1020686 150x150Vrienden & Vrijers; praten over vriendschap, relaties, het lichaam, seksualiteit en weerbaarheid, spel

Een spelmethode die het met kaarten, afbeeldingen en vragen makkelijker maakt om met leerlingen uit het VSO te praten over thema's als het lichaam, vriendschap, partners, seksualiteit en weerbaarheid.

 

lijf liefde het lichaam kofferLijf & Liefde - het lichaam, spel

Dit spel bevat 16 sets van 4 kaarten met afbeeldingen over het mannen- en het vrouwenlichaam, hygiëne, lichaamsverzorging en over jezelf mooi maken. Verschillende werkvormen voor het VSO zijn mogelijk.

 

Websites

www.sense.info, website voor jongeren voor al hun vragen over seks, hulp en advies.

 sense info

 

Meisje ligt op bed met laptop

Sexting zonder risico's

De les Sexting zonder risico's kan zowel preventief als na een sextingincident worden ingezet. De leerlingen worden geprikkeld en uitgedaagd om, met behulp van de verschillende oefeningen, over het onderwerp na te denken. 

Het vermindert verdere verspreiding van de sexting en draagt bij aan het stoppen van pesten.

U kunt de les downloaden van de website Veilig Thuis Hollands Midden.

 

Sexting zonder risico's

Uitleg over de verschillende pijlers

Beleid en regelgeving

Afspraken, regels, protocollen en de handhaving daarvan.

Signaleren

Vroegtijdige signalering van bekende risicofactoren bij individuele leerlingen.

Schoolomgeving

Fysieke en sociale omgeving van leerlingen en schoolpersoneel.

Gezondheids-educatie

Het aanbieden van informatie en voorlichting over gezondheid aan leerlingen.