Roken, alcohol, drugs

 

Lesprogramma's genotmiddelen praktijkonderwijs - vso

Jongeren komen al op jonge leeftijd via de media, thuis, vrienden of op straat in aanraking met roken, alcohol en drugs. Leerlingen in het praktijkonderwijs en vso vormen een speciale groep. Ze beginnen op jongere leeftijd met roken, drinken en drugs dan hun leeftijdsgenoten, ze gebruiken meer middelen en ze kunnen de consequenties van het middelengebruik minder goed overzien. Ze zijn minder weerbaar en gevoeliger voor groepsdruk. Hierdoor zijn de leerlingen extra kwetsbaar.  Ook is de kans groter dat deze groep problematisch gebruik ontwikkelt.

Voorlichting kan het best gegeven worden op het moment dat leerlingen ermee in aanraking komen, of vlak daarvoor. Het advies is daarom om met voorlichting over genotmiddelen te beginnen vanaf de brugklas. De GGD raadt aan om vervolgens  in een doorlopende leerlijn lessen te geven. Om de continuïteit te waarborgen, is het belangrijk om de lessen vast te leggen in het curriculum. 

Overweegt u een lesprogramma in te zetten? De adviseur Gezondheidsbevordering van uw school kan u helpen om een weloverwogen keuze te maken.

 

Mogelijke lesprogramma's voor het praktijkonderwijs of vso

Smokefree Challenge (voorheen Actie Tegengif)

Smokefree Challenge

Leerjaar: klas 1 en 2 praktijkonderwijs
Duur: 1 les in november + 2 registratiemomenten van 10 minuten in het half jaar erna.

Smokefree Challenge is een landelijke klassikale niet-roken wedstrijd die plaatsvindt van november tot en met mei. Voorheen heette dit Actie Tegengif. Het doel van deze actie is voorkomen dat jongeren beginnen met roken en terugdringen van het aantal jongeren dat experimenteert met roken. Lees meer over Smokefree Challenge.

 

lesboek roken proLesboek Roken

Leerjaar: klas 1 en 2 praktijkonderwijs
Duur: 4 lesuren

Met het lesboek Roken leren de leerlingen over de effecten en de risico's van tabak. Door afwisselende informatieve teksten en opdrachten maken zij zich de stof eigen en zijn ze beter in staat om risico's in te schatten. Lees meer over lesboek Roken.

 

lesboek alcohol proLesboek Alcohol

Leerjaar: klas 1 en 2 praktijkonderwijs
Duur: 4 lesuren

Met het lesboek Alcohol leren de leerlingen over de effecten en de risico's van alcohol. Door afwisselende informatieve teksten en opdrachten maken zij zich de stof eigen en zijn ze beter in staat om risico's in te schatten. Lees meer over lesboek Alcohol.

 

Be wise think twice logoBe wise think twice

Leerjaar: klas 1 en klas 2 vso cluster 4
Duur: 4 lessen

Be wise think twice heeft tot doel om leerlingen bewust te maken van de risico's van alcohol en drugs en docenten handvatten te bieden voor signalering van mogelijk problematisch gebruik. Lees meer over Be wise think twice.

 

tripBordspel TRIP

Leerjaar: klas 1 en klas 2
Duur: 1 lesuur

TRIP is een methode om spelenderwijs een gesprek te voeren met de leerlingen over alcohol en drugs. De kernelementen van kennis, mening vormen over het middel en gedrag (wat doe jij als je in een bepaalde situatie komt) zijn op een speelse manier in het spel verwerkt. Lees meer over het bordspel TRIP.

 

Gastles door de GGD

Leerjaar: in overleg
Duur: 1 lesuur

De GGD biedt de mogelijkheid aan voor een gastles op maat. Bijvoorbeeld wanneer lessen uit bovenstaande lesprogramma's niet toereikend zijn of als onderdeel van een themaweek over genotmiddelen. Lees meer over gastles door de GGD.

 

Website bekijk het nuchterBekijk het nuchter

Informatieve website
Duur: 10-30 minuten

Bekijk het nuchter is een website van Steffie over alcohol drinken en blowen. Steffie vertelt op een eenvoudige manier wat het drinken van alcohol en blowen met je doet. Jongeren kunnen op de website ook testen hoe ze omgaan met alcohol of blowen. Lees meer op de website bekijkhetnuchter.nl

 

robotrokerOverige lesmaterialen

Het documentatiecentrum van de GGD Hollands Midden beschikt over diverse materialen die gebruikt kunnen worden als aanvulling op de uitgebreide lesmethoden. Aanbod documentatiecentrum

 

Wat kunt u als school nog meer doen?

Educatie is één van de pijlers van de Gezonde Schoolaanpak. Door ook in te zetten op de andere pijlers (Omgeving, Signaleren en Beleid) kunt u werken aan een effectieve en structurele aanpak op het gebied van genotmiddelenpreventie. Hieronder vindt u voorbeelden hoe u kunt inzetten op andere pijlers.

 

Ouders betrekken (Pijler Omgeving)

U bereikt het grootste effect wanneer een lessenserie in het kader van genotmiddelenpreventie wordt gecombineerd met een ouderavond over genotmiddelen. U kunt contact opnemen met de adviseur Gezondheidsbevordering om een ouderavond aan te vragen.

 

Training voor docenten (Pijler Signaleren)

Wanneer u een lessenserie inzet waarbij de docenten zelf de lessen geven, is het aan te bevelen een docententraining te volgen. Zo ontvangt u de juiste achtergrondinformatie over het thema en wordt u wegwijs gemaakt in het lesmateriaal.

 

Deskundigheidsbevordering (Pijler Signaleren)

Om de kwaliteit van de lessen hoog te houden is het aan te raden docenten en mentoren de mogelijkheid te bieden tot deskundigheidsbevordering op het gebied van genotmiddelengebruik. De GGD kan in samenwerking met Brijder Verslavingspreventie een bijscholing op maat verzorgen. Docententraining Signaleren en begeleiden van riskant genotmiddelengebruik.

 

Schoolgezondheidsplan (Pijler Beleid)

Het is belangrijk om structureel aandacht te besteden aan de preventie van genotmiddelengebruik. Door in het beleid en in het schoolreglement vast te leggen welke maatregelen en activiteiten er jaarlijks plaatsvinden, krijgen deze een structureel karakter. Denk aan preventielessen, maar ook aan een rookvrij schoolterrein en alcoholvrije schoolfeesten en schoolreizen. Met een helder beleid, goede communicatie en handhaving van de school- en gedragsregels draagt u eraan bij dat jongeren later beginnen met drinken en roken.

 

Lesprogramma's genotmiddelen praktijkonderwijs - vso

Lesprogramma's genotmiddelen vmbo

Jongeren komen al op jonge leeftijd via de media, thuis, vrienden of op straat in aanraking met roken, alcohol en drugs. Voorlichting kan het best gegeven worden op het moment dat leerlingen ermee in aanraking komen, of vlak daarvoor. Het advies is daarom om met voorlichting over genotmiddelen te beginnen vanaf de brugklas. De GGD raadt aan om vervolgens  in een doorlopende leerlijn lessen te geven. Om de continuïteit te waarborgen, is het belangrijk om de lessen vast te leggen in het curriculum. 

Overweegt u een lesprogramma in te zetten? De adviseur Gezondheidsbevordering van uw school kan u helpen om een weloverwogen keuze te maken.

 

Mogelijke lesprogramma's voor het vmbo

Frisse StartFrisse Start

Leerjaar: klas 1
Duur: 4 lessen

Frisse Start is een lespakket voor de brugklas. Het pakket heeft als uitgangspunten het stellen van een sociale norm (de meeste brugklassers drinken, roken en blowen niet) en het maken van verstandige keuzes. Lees meer over Frisse Start.

 

Smokefree Challenge (voorheen Actie Tegengif)

Smokefree Challenge

Leerjaar: klas 1 en 2
Duur: 1 les in november + 2 registratiemomenten van 10 minuten in het half jaar erna.

Smokefree Challenge is een landelijke klassikale niet-roken wedstrijd die plaatsvindt van november tot en met mei. Voorheen heette dit Actie Tegengif. Het doel van deze actie is voorkomen dat jongeren beginnen met roken en terugdringen van het aantal jongeren dat experimenteert met roken. Lees meer over Smokefree Challenge.

 

E learning rokenE-learning roken

Leerjaar: klas 1 of klas 2
Duur: 3 lessen

Met de e-learning module Roken kunt u op een sprekende manier les geven over het onderwerp roken.  De e-learning bestaat uit 3 lessen op de computer, gericht op kennis, houding en gedrag. Er zijn filmpjes, animaties, korte tekstjes en verschillende soorten opdrachten. Lees meer over de e-learning roken.

 

E learning alcohol

E-learning alcohol

Leerjaar: klas 1 of klas 2
Duur: 3 lessen

Met de e-learning module Alcohol kunt u op een sprekende manier les geven over het onderwerp alcohol. De e-learning bestaat uit 3 lessen op de computer, gericht op kennis, houding en gedrag. Er zijn filmpjes, animaties, korte tekstjes en verschillende soorten opdrachten. Lees meer over de e-learning alcohol.

 

Gastles door de GGD

Leerjaar: klas 1, klas 2 of klas 3
Duur: 1 lesuur

De GGD biedt de mogelijkheid aan voor een gastles op maat. Bijvoorbeeld wanneer lessen uit bovenstaande lesprogramma's niet toereikend zijn of als onderdeel van een themaweek over genotmiddelen. Lees meer over gastles door de GGD.

 

shutterstock tieners smartphone klas 675894856Life Chat

Leerjaar: klas 3
Duur: 1 lesuur

Ter voorbereiding op de gezondheidsvragenlijst van de GGD in de 3e klas van het vmbo is de les Life Chat ontwikkeld. Tijdens de les geven de leerlingen zelf aan over welke  onderwerpen ze het willen hebben. Alcohol en drugs zijn onderwerpen die vaak gekozen worden. Lees meer over Life Chat.

 

Gezondheidsvoorlichting met acteurs

Leerjaar: klas 3
Duur: dubbel lesuur

Als vervolg op de gezondheidsvragenlijst in de 3e klas van het vmbo biedt de GGD een voorlichtingsles met acteurs aan. De acteurs spelen scénes over de thema's die uit de vragenlijst naar voren zijn gekomen. Alcohol is één van de meest gekozen thema's. De klas wordt vervolgens uitgedaagd om te reageren op wat ze hebben gezien. Lees meer over gezondheidsvoorlichting met acteurs.

 

smokealertSmoke Alert

Leerjaar: klas 3 of klas 4
Duur: 15 minuten

Smoke Alert is een online vragenlijst om het roken onder leerlingen aan te pakken en hen te stimuleren niet te (beginnen met) roken. De vragen gaan over het eigen rookgedrag, opvattingen over de gevolgen van roken en het vertrouwen in zichzelf om te stoppen of niet te beginnen met roken. Lees meer over Smoke Alert.

 

robotrokerOverige lesmaterialen

Het documentatiecentrum van de GGD Hollands Midden beschikt over diverse materialen die gebruikt kunnen worden als aanvulling op de uitgebreide lesmethoden. Aanbod documentatiecentrum

 

Wat kunt u als school nog meer doen?

Educatie is één van de pijlers van de Gezonde Schoolaanpak. Door ook in te zetten op de andere pijlers (Omgeving, Signaleren en Beleid) kunt u werken aan een effectieve en structurele aanpak op het gebied van genotmiddelenpreventie. Hieronder vindt u voorbeelden hoe u kunt inzetten op andere pijlers.

 

Ouders betrekken (Pijler Omgeving)

U bereikt het grootste effect wanneer een lessenserie in het kader van genotmiddelenpreventie wordt gecombineerd met een ouderavond over genotmiddelen. U kunt contact opnemen met de adviseur Gezondheidsbevordering om een ouderavond aan te vragen.

 

Training voor docenten (Pijler Signaleren)

Wanneer u een lessenserie inzet waarbij de docenten zelf de lessen geven, is het aan te bevelen een docententraining te volgen. Zo ontvangt u de juiste achtergrondinformatie over het thema en wordt u wegwijs gemaakt in het lesmateriaal.

 

Deskundigheidsbevordering (Pijler Signaleren)

Om de kwaliteit van de lessen hoog te houden is het aan te raden docenten en mentoren de mogelijkheid te bieden tot deskundigheidsbevordering op het gebied van genotmiddelengebruik. De GGD kan in samenwerking met Brijder Verslavingspreventie een bijscholing op maat verzorgen. Docententraining Signaleren en begeleiden van riskant genotmiddelengebruik.

 

Schoolgezondheidsplan (Pijler Beleid)

Het is belangrijk om structureel aandacht te besteden aan de preventie van genotmiddelengebruik. Door in het beleid en in het schoolreglement vast te leggen welke maatregelen en activiteiten er jaarlijks plaatsvinden, krijgen deze een structureel karakter. Denk aan preventielessen, maar ook aan een rookvrij schoolterrein en alcoholvrije schoolfeesten en schoolreizen. Met een helder beleid, goede communicatie en handhaving van de school- en gedragsregels draagt u eraan bij dat jongeren later beginnen met drinken en roken.

 

Lesprogramma's genotmiddelen vmbo

Lesprogramma's genotmiddelen havo - vwo

Jongeren komen al op jonge leeftijd via de media, thuis, vrienden of op straat in aanraking met roken, alcohol en drugs. Voorlichting kan het best gegeven worden op het moment dat leerlingen ermee in aanraking komen, of vlak daarvoor. Het advies is daarom om met voorlichting over genotmiddelen te beginnen vanaf de brugklas. De GGD raadt aan om vervolgens  in een doorlopende leerlijn lessen te geven. Om de continuïteit te waarborgen, is het belangrijk om de lessen vast te leggen in het curriculum. 

Overweegt u een lesprogramma in te zetten? De adviseur Gezondheidsbevordering van uw school kan u helpen om een weloverwogen keuze te maken.

 

Mogelijke lesprogramma's voor havo / vwo

Frisse Start

Frisse Start

Leerjaar: klas 1
Duur: 4 lessen

Frisse Start is een lespakket voor de brugklas. Het pakket heeft als uitgangspunten het stellen van een sociale norm (de meeste brugklassers drinken, roken en blowen niet) en het maken van verstandige keuzes. Lees meer over Frisse Start.

 

Smokefree Challenge

Smokefree Challenge (voorheen Actie Tegengif)

Leerjaar: klas 1 en 2
Duur: 1 les in november + 2 registratiemomenten van 10 minuten in het half jaar erna.

Smokefree Challenge is een landelijke klassikale niet-roken wedstrijd die plaatsvindt van november tot en met mei. Voorheen heette dit Actie Tegengif. Het doel van deze actie is voorkomen dat jongeren beginnen met roken en terugdringen van het aantal jongeren dat experimenteert met roken. Lees meer over Smokefree Challenge.

 

E learning rokenE-learning roken

Leerjaar: klas 1 of klas 2
Duur: 3 lessen

Met de e-learning module Roken kunt u op een sprekende manier les geven over het onderwerp roken. De e-learning bestaat uit 3 lessen op de computer, gericht op kennis, houding en gedrag. Er zijn filmpjes, animaties, korte tekstjes en verschillende soorten opdrachten. Lees meer over de e-learning roken.

 

E learning alcoholE-learning alcohol

Leerjaar: klas 1 of klas 2
Duur: 3 lessen

Met de e-learning module Alcohol kunt u op een sprekende manier les geven over het onderwerp alcohol. De e-learning bestaat uit 3 lessen op de computer, gericht op kennis, houding en gedrag. Er zijn filmpjes, animaties, korte tekstjes en verschillende soorten opdrachten. Lees meer over de e-learning alcohol.

 

Gastles door de GGD

Leerjaar: klas 1, klas 2 of klas 3
Duur: 1 lesuur

De GGD biedt de mogelijkheid aan voor een gastles op maat. Bijvoorbeeld wanneer lessen uit bovenstaande lesprogramma's niet toereikend zijn of als onderdeel van een themaweek over genotmiddelen. Lees meer over gastles door de GGD.

 

MaklukZatWorkshop Makluk Zat

Leerjaar: Vanaf klas 3 voortgezet onderwijs en mbo
Duur: naar keuze

Tijdens de workshop Makluk Zat gaan leerlingen in teams een eigen campagne ontwikkelen over het onderwerp NIX18. De teams gaan met elkaar een wedstrijd aan. Lees meer over de workshop Makluk Zat

 

smokealertSmoke Alert

Leerjaar: klas 3 of klas 4
Duur: 15 minuten

Smoke Alert is een online vragenlijst om het roken onder leerlingen aan te pakken en hen te stimuleren niet te (beginnen met) roken. De vragen gaan over het eigen rookgedrag, opvattingen over de gevolgen van roken en het vertrouwen in zichzelf om te stoppen of niet te beginnen met roken. Lees meer over Smoke Alert.

 

shutterstock tieners smartphone klas 675894856Life Chat

Leerjaar: klas 4
Duur: 1 les

Ter voorbereiding op de gezondheidsvragenlijst van de GGD in de 4e klas is de les Life Chat ontwikkeld. Tijdens de les geven de leerlingen zelf aan over welke  onderwerpen ze het willen hebben. Alcohol en drugs zijn onderwerpen die vaak gekozen worden. Lees meer over Life Chat.

 

Gezondheidsvoorlichting met acteurs

Leerjaar: klas 4
Duur: dubbel lesuur

Als vervolg op de gezondheidsvragenlijst in de 4e klas biedt de GGD een voorlichtingsles met acteurs aan. De acteurs spelen scènes over de thema's die uit de vragenlijst naar voren zijn gekomen. Alcohol is één van de meest gekozen thema's. De klas wordt vervolgens uitgedaagd om te reageren op wat ze hebben gezien. Lees meer over gezondheidsvoorlichting met acteurs.

 

in chargeIn Charge

Leerjaar: klas 4, 5 of 6
Duur: 4 lessen (eventueel in te korten naar 3)

In Charge is gericht op het trainen van zelfcontrole waardoor jongeren beter in staat zijn verleidingen (zoals genotmiddelengebruik) te weerstaan. Lees meer over In Charge.

 

robotroker

Overige lesmaterialen

 

Het documentatiecentrum van de GGD Hollands Midden beschikt over diverse materialen die gebruikt kunnen worden als aanvulling op de uitgebreide lesmethoden. Aanbod documentatiecentrum

 

Wat kunt u als school nog meer doen?

Educatie is één van de pijlers van de Gezonde Schoolaanpak. Door ook in te zetten op de andere pijlers (Omgeving, Signaleren en Beleid) kunt u werken aan een effectieve en structurele aanpak op het gebied van genotmiddelenpreventie. Hieronder vindt u voorbeelden hoe u kunt inzetten op andere pijlers.

 

Ouders betrekken (Pijler Omgeving)

U bereikt het grootste effect wanneer een lessenserie in het kader van genotmiddelenpreventie wordt gecombineerd met een ouderavond over genotmiddelen. U kunt contact opnemen met de adviseur Gezondheidsbevordering om een ouderavond aan te vragen.

 

Training voor docenten (Pijler Signaleren)

 Wanneer u een lessenserie inzet waarbij de docenten zelf de lessen geven, is het aan te bevelen een docententraining te volgen. Zo ontvangt u de juiste achtergrondinformatie over het thema en wordt u wegwijs gemaakt in het lesmateriaal.

 

Deskundigheidsbevordering (Pijler Signaleren)

Om de kwaliteit van de lessen hoog te houden is het aan te raden docenten en mentoren de mogelijkheid te bieden tot deskundigheidsbevordering op het gebied van genotmiddelengebruik. De GGD kan in samenwerking met Brijder Verslavingspreventie een bijscholing op maat verzorgen. Docententraining Signaleren en begeleiden van riskant genotmiddelengebruik.

 

Schoolgezondheidsplan (Pijler Beleid)

Het is belangrijk om structureel aandacht te besteden aan de preventie van genotmiddelengebruik. Door in het beleid en in het schoolreglement vast te leggen welke maatregelen en activiteiten er jaarlijks plaatsvinden, krijgen deze een structureel karakter. Denk aan preventielessen, maar ook aan een rookvrij schoolterrein en alcoholvrije schoolfeesten en schoolreizen. Met een helder beleid, goede communicatie en handhaving van de school- en gedragsregels draagt u eraan bij dat jongeren later beginnen met drinken en roken.

Lesprogramma's genotmiddelen havo - vwo

Ouderavond genotmiddelen

Ouders hebben een grote invloed op het genotmiddelengebruik van hun kinderen. Bijvoorbeeld door het goede voorbeeld te geven en regels te stellen. Maar ook door kinderen voor te bereiden op situaties waar ze in aanraking komen met alcohol, sigaretten of andere middelen. 

Voorlichting aan jongeren op schoo is effectiever als ook de ouders betrokken worden. Idealiter handelen ouders en school in elkaars verlengde en ondersteunen ze elkaar. Dit kan alleen als ze dezelfde lijn trekken en goede onderlinge communicatie hebben. Hiervoor kunt u het volgende doen.

 

Ouderavond

Tijdens een ouderavond kunt u ouders informatie geven over opvoedvaardigheden om het gebruik van genotmiddelen van hun kinderen tegen te gaan. Belangrijk is om niet alleen informatie te geven maar ook handvatten om lastige situaties met pubers het hoofd te bieden.

De GGD kan oudervoorlichting op uw school verzorgen als onderdeel van een algemene ouderavond of als specifieke thema-avond. U kunt contact opnemen met de adviseur Gezondheidsbevordering van uw school om de mogelijkheden voor tijd en inhoud te bespreken. 

Ons advies is om per klas de volgende thema's te bespreken: 

  • Klas 1: Uw kind en genotmiddelen (roken, energydrinks, lachgas)
  • Klas 2: Uw kind en genotmiddelen (roken, alcohol, energydrinks, lachgas)
  • Klas 3: Uw kind en risicovol gedrag (alcohol en blowen)
  • Bovenbouw: Uw kind en uitgaan (alcohol, blowen en uitgaansdrugs)

Betrouwbare informatie voor ouders

U kunt ouders verwijzen naar betrouwbare websites: 


Wat kunt u als school nog meer doen?

De ouderavond over genotmiddelen is als onderdeel van de pijler Omgeving één van de onderdelen van de Gezonde Schoolaanpak. Door ook in te zetten op andere pijlers (Educatie, Signaleren en Beleid) kunt u werken aan een effectieve en structurele aanpak op het gbied van genotmiddelenpreventie. 

Hieronder vindt u informatie over de andere pijlers.

 

Ouderavond genotmiddelen

Schoolomgeving genotmiddelenvrij

Maak van uw school een middelenvrije omgeving. Dit betekent dat uw school rook-, alcohol- en drugsvrij is en dat alle activiteiten die in of vanuit school worden georganiseerd zoals ouderavonden, schoolfeesten, vergaderingen en excursies in binnen- en buitenland rook-, alcohol- en drugsvrij zijn. Laat dit voor leerlingen, medewerkers en ouders gelden.

 

Wetgeving

Bij het middelenvrij maken van uw schoolomgeving kunt u zich beroepen op de wet. Het kopen, bezitten en gebruiken van alcohol en cannabis in het openbaar is verboden voor jongeren tot 18 jaar. Het kopen van sigaretten is verboden voor jongeren tot 18 jaar, maar het bezitten van sigaretten en roken in het openbaar is niet verboden voor jongeren tot 18 jaar. Toch kunt u uw leerlingen aanspreken op hun rookgedrag of de regel instellen dat u de ouders hiervan op de hoogte stelt wanneer u een leerling onder de 18 jaar ziet roken onder schooltijd. Veel ouders vinden het fijn als zij weten dat de school hier toezicht op houdt en streng tegen optreedt. Op 1 januari 2020 gaat de wetgeving in dat een rookvrij schoolterrein verplicht is.

 

Regels en handhaving

Wanneer u regels over genotmiddelengebruik in en rondom de school opstelt, betrek dan zowel docenten, leerlingen, ouders maar ook omwonenden in het proces. Begrip en draagvlak kunnen weerstanden verkleinen of voorkomen en maken de invoering en handhaving gemakkelijker. Beschrijf bij de regels ook hoe de handhaving eruit ziet en wat de sancties zijn. Stel bij activiteiten leerlingen en ouders hiervan op de hoogte. Het is ook belangrijk dat de regels bij alle docenten en schoolmedewerkers bekend zijn en dat hier regelmatig aandacht aan wordt besteed, bijvoorbeeld per e-mail of tijdens vergaderingen. Aangeraden wordt tijdens schooltijd alle medewerkers te laten handhaven, zodat er geen gedoogcultuur ontstaat.

 

Welke programma’s raden wij aan?

Logo20RookVrijTerrein20VORookvrij schoolterrein

Met het rookvrije schoolterrein zorgt u dat leerlingen op school niet meer in aanraking komen met roken. Uit onderzoek blijkt namelijk dat kinderen en jongeren die anderen zien roken, zelf ook eerder gaan roken. Per 1 januari 2020 is een rookvrij schoolterrein verplicht. Lees hier meer over rookvrij schoolterrein.

 

alcoholvrije schoolAlcoholvrije school

De alcoholvrije school heeft tot doel dat leerlingen op school niet meer in aanraking komen met alcohol. Alcoholvrij betekent dat er in het gebouw, op het schoolterrein en tijdens alle activiteiten geen alcohol wordt geschonken en gebruikt. Dat geldt voor de leerlingen en het personeel maar ook voor ouders, voor zover zij aanwezig zijn. Verder zijn er duidelijke regels en sancties opgenomen in het schoolbeleid bij schoolfeesten, sportdagen of (buitenlandse) excursies. Lees hier meer over de alcoholvrije school.

 

blaastest bijgewerktBlaastesten

Met een blaastest kunt u op een objectieve manier vaststellen of jongeren alcohol hebben gedronken. U kunt bij de GGD Hollands Midden blaastesten lenen als u activiteiten organiseert, zoals een schoolfeest, werkweek of sportdag, om te controleren of de leerlingen (vooraf) alcohol hebben gebruikt. Lees hier meer over blaastesten.

 

Wat kunt u als school nog meer doen?

Schoolomgeving is als onderdeel van de pijler Omgeving één van de elementen van de Gezonde Schoolaanpak. Door ook in te zetten op andere pijlers (Educatie, Signaleren en Beleid) kunt u werken aan een effectieve en structurele aanpak op genotmiddelenpreventie.

Hieronder vindt u informatie over de andere pijlers.

 

Schoolomgeving genotmiddelenvrij

Signaleren van genotmiddelengebruik

Op school kunt u te maken krijgen met problematisch genotmiddelengebruik onder uw leerlingen. Het is belangrijk dat de docenten en het ondersteunend personeel de signalen herkennen, hier adequaat op reageren en de juiste ondersteuning bieden.

 

Vroegsignaleren

Wanneer u in een vroeg stadium signaleert welke problematiek speelt onder uw leerlingen, kunt u ook tijdig actie ondernemen. U kunt het genotmiddelengebruik onder uw leerlingen in kaart brengen met de gezondheidsvragenlijsten van de Jeugdgezondheidszorg (JGZ). Deze vragenlijsten worden jaarlijks afgenomen onder de onderbouwleerlingen (Kivpa) en bovenbouwleerlingen (Gezond leven, Check ’t even). Ze bevatten onder andere vragen over roken, alcohol, cannabis, xtc, lachgas en de waterpijp.
Na het afnemen van de vragenlijst spreekt de JGZ in de onderbouw alle leerlingen over hun gezondheid. In de bovenbouw spreekt de JGZ alleen de leerlingen die op basis van hun vragenlijst wellicht een gezondheidsrisico lopen.
De uitkomsten van de bovenbouwvragenlijst kunnen ook gebruikt worden bij de keuze welke thema’s in de onderbouw preventief aandacht nodig hebben.

 

Zorgprotocol opstellen

In het zorgprotocol kunt u beschrijven hoe u omgaat met leerlingen die vragen of problemen hebben op het gebied van genotmiddelengebruik. Beschrijf daarin ook hoe te handelen als een leerling op school middelen bezit of gebruikt, of als er vermoedens zijn van problematisch middelengebruik. Maak afspraken over het signaleren en beoordelen van deze problemen, wie welke rol hierin heeft, en welke hulp ingeschakeld kan worden. De JGZ of Brijder Preventie kan u helpen bij het opstellen van dit protocol. Om het protocol goed te laten werken, is het belangrijk dat alle schoolmedewerkers hiermee bekend zijn.

 

Deskundigheid ontwikkelen

De training ‘Signaleren en begeleiden van riskant genotmiddelengebruik’ geeft docenten inzicht in de werking van riskante genotmiddelen en in aard en omvang van de problemen die daarmee samenhangen. Deze training is in ieder geval relevant voor mentoren, alle medewerkers met een zorgtaak, en ondersteunend personeel met een signalerende functie, bijvoorbeeld de conciërge.

 

Samenwerken

Op het moment dat een leerling in de problemen dreigt te raken door genotmiddelenmisbruik, bijvoorbeeld overmatig alcohol- of cannabisgebruik, is het soms nodig hem of haar door te verwijzen naar een externe hulpverlener. Het is daarom goed om nauw samen te werken met ketenpartners zoals Brijder Preventie.

 

Vertrouwenspersoon

Zorg ervoor dat het voor uw leerlingen duidelijk is bij wie ze terecht kunnen met vragen of problemen rondom genotmiddelengebruik. Dit kan bijvoorbeeld de zorgcoördinator, de vertrouwenspersoon of de mentor zelf zijn. Door hier geregeld aandacht aan te besteden tijdens het mentoruur, kan de stap om problemen aan te kaarten voor leerlingen verkleind worden.

 

Welke programma’s raden wij aan?

Docententraining Signaleren en begeleiden van riskant genotmiddelengebruik

Doelgroep: docenten, medewerkers met een zorgtaak, ondersteunend personeel
Duur: 3 uur
Kosten: geen 
Thema’s: signalen herkennen, gesprekvaardigheden, doorverwijzen binnen zorgstructuur.

Docenten worden geschoold in middelenkennis en het signaleren van het gebruik en misbruik van riskante genotmiddelen. Verder weten zij hoe zij deze problemen deels kunnen begeleiden en weten zij vooral goed waarnaartoe zij leerlingen met deze problemen kunnen doorverwijzen.
Lees meer over de docententraining signaleren.

 

elosignalerenbasisE-learning Signaleren van alcohol en drugs

Doelgroep: alle medewerkers
Duur: 5 lessen van 20-25 minuten
Kosten: € 10,00 per docent
Thema’s: signalen herkennen, gesprekvaardigheden

Om scholen te ondersteunen in het signaleren van alcohol en/of drugsproblematiek bij jongeren zijn twee e-learning cursussen ontwikkeld. De basiscursus alcohol en drugs richt zich op de middelen, hun werking en de risico's. Bij de vervolgcursus leert de cursist hoe deze in gesprek gaat met een jongere waarvan het vermoeden bestaat dat deze een probleem heeft met alcohol en/of drugs.
Lees meer over de e-learning signaleren.

 

Wat kunt u als school nog meer doen?

De pijler Signaleren is één van de pijlers van de Gezonde Schoolaanpak. Door ook in te zetten op andere pijlers (Educatie, Omgeving en Beleid) kunt u werken aan een effectieve en structurele aanpak op genotmiddelenpreventie.

Hieronder vindt u informatie over de andere pijlers:

 

Signaleren van genotmiddelengebruik

Beleid en regelgeving; genotmiddelengebruik

Door in het schoolbeleid en in het schoolreglement vast te leggen welke maatregelen en activiteiten er op het gebied van genotmiddelenpreventie jaarlijks plaatsvinden, krijgen deze een structureel karakter. Met een helder beleid, goede communicatie en handhaving van de school- en gedragsregels draagt u eraan bij dat jongeren later beginnen met drinken en roken.

Door middel van de onderstaande acht punten werkt u aan een duidelijk beleid. U komt tot een beleid dat ook voldoet aan de voorwaarden van het themacertificaat roken-, alcohol- en drugspreventie van het vignet Gezonde School. 

  1. Formuleer een visie op genotmiddelengebruik. Wat wilt u uitdragen als school?
  2. Stel een beleidsplan op met daarin preventieve activiteiten en maatregelen omtrent genotmiddelengebruik.
  3. Maak duidelijks school- en gedragsregels. Denk hierbij ook aan buitenschoolse activiteiten.
  4. Schrijf een kort stukje over het genotmiddelenbeleid in de schoolgids voor ouders en leerlingen.
  5. Stel een medewerker aan die alle activiteiten op het thema genotmiddelenpreventie coördineert.
  6. Leg taken en verantwoordelijkheden van (andere) medewerkers vast in het zorgprotocol.
  7. Registreer (ernstige) incidenten op een vaste plaats. Zo zijn ze later makkelijk terug te vinden.
  8. Evalueer jaarlijks het beleid met alle medewerkers met taken op dit thema.

Wat raden wij aan? 

Adviesgesprek De Gezonde School en Genotmiddelen

Doelgroep: schoolleiding
Duur: 1 uur
Kosten: geen
Thema’s: beleidsadvies; Gezonde School-aanpak; schoolcijfers genotmiddelengebruik

De adviseur Gezondheidsbevordering van uw school kan ondersteunen bij het maken van een gestructureerd beleid. Wij werken hierbij met het landelijk erkende programma De Gezonde School en Genotmiddelen (DGSG) van het Trimbos-instituut. Dit is een integraal porgamma dat zicht richt op alle pijlers van de Gezonde Schoolaanpak.
Lees meer over De Gezonde School en Genotmiddelen.

 

Wat kunt u als school nog meer doen?

Beleid en Regelgeving is één van de pijlers van de Gezonde Schoolaanpak. Door ook in te zetten op andere pijlers (Educatie, Omgeving en Signaleren) kunt u werken aan een effectieve en structurele aanpak op het gebied van preventie van genotmiddelengebruik.

Hieronder vindt u informatie over de andere pijlers:

 

Beleid en regelgeving; genotmiddelengebruik

Uitleg over de verschillende pijlers

Beleid en regelgeving

Afspraken, regels, protocollen en de handhaving daarvan.

Signaleren

Vroegtijdige signalering van bekende risicofactoren bij individuele leerlingen.

Schoolomgeving

Fysieke en sociale omgeving van leerlingen en schoolpersoneel.

Gezondheids-educatie

Het aanbieden van informatie en voorlichting over gezondheid aan leerlingen.