Items met de tag GEZONDHEIDSEDUCATIE

Achtergrondinformatie en lesmaterialen Mediawijsheid

Een overzicht met achtergrondinformatie en lesmaterialen op een rijtje.

Achtergrondinformatie:

  • Competentiemodel
  • 10mediawijsheid competenties
  • Leerlijnen Mediawijsheid
  • Stappenplan omgaan met sexting
  • 8 feiten over shame sexting
  • Tips om te praten met leerlingen over internet.

Lesmaterialen:

  • Online ..... weet wat je doet
  • It's up to you
  • Delete cyberbullying
  • Smart online
  • Don't Worry Be Happy
  • Les Instagrap
  • Les: Pesten en sociale media
  • Wij zijn LIT. Game tegen Pesten
  • Lang levede liefde: L.O.V.E. Online
  • Sofie Chat; Lespakket over childgrooming
  • Spel pestpyramide online pesten
  • Spel gedragen gedrag
  • Handreiking wijzer met sociale media
  • Brochure sociale veiligheid op school en internet
  • Brochure digitaal pesten

 

 

 

Achtergrondinformatie en lesmaterialen Mediawijsheid

Prima-lespakket bij de film Spijt!

Het Prima-lespakket is gebaseerd op SPIJT!, de succesvolle film naar het boek van Carry Slee. Het lespakket geeft de mogelijkheid om op een gestructureerde manier in de klas met het onderwerp pesten aan de slag te gaan. Het streven is om de leerlingen bewust te maken van hun eigen rol in de klas en hun verantwoordelijkheid voor de sfeer in de klas.

Het lespakket bestaat uit :

  • een docentenhandleiding;
  • leerlingenboekjes (inclusief rollenspellen en cyberpesten);
  • een dvd van de film Spijt!;
  • digitale pestmeter.
Prima-lespakket bij de film Spijt!

(Les)materialen over sociaal-emotionele ontwikkeling en pesten

Bij het Informatie- en Documentatiecentrum van de GGD Hollands Midden kunt u materialen lenen om te gebruiken bij lessen of projecten over sociaal-emotionele ontwikkeling. Er zijn lespakketten, spellen, boekjes, etc..

In het aanbod zit onder andere:

  • Materialen van de lesmethode 'Leefstijl'
  • (G)een roze bril; stop venijnige meisjes in het voortgezet onderwijs (lesmateriaal)
  • Ken je kwaliteiten; spel
  • PRIMA-lespakket bij de film Spijt!; lesmateriaal
  • Antipestspel
  • Gedragen gedrag; spel

Kijk hier voor het volledige overzicht van (les)materialen over sociaal-emotionele ontwikkeling en pesten.

 

(Les)materialen over sociaal-emotionele ontwikkeling en pesten

Lief Lijf

Lief Lijf is ontwikkeld om jongeren te helpen een positief zelfbeeld te ontwikkelen. Uit onderzoek blijkt dat de communicatie tussen ouder en kind een belangrijke rol speelt en dit verband is alleen significant bij de relatie tussen moeder en dochter. Moeders hebben bij het ontwikkelen van het zelfbeeld van hun dochter een grote invloed. Dochters spiegelen zich aan hun moeder, zij zijn hun rolmodel.

Lief Lijf bestaat uit twee onderdelen:

  • Lesmateriaal ‘Bodytalk’
  • Moeder-dochteravond

Lesmateriaal Bodytalk helpt jongeren met het ontwikkelen van een positief zelfbeeld. Hierin worden zowel meiden als jongens uit de klas betrokken. Bodytalk kan ingezet worden tijdens de mentorlessen (en wordt ook door de docent uitgevoerd).

Door een moeder-dochter avond te organiseren wordt een basis gelegd om zelfbeeld in openheid te bespreken, het vergroot de kennis en geeft inzicht in zelfwaardering. De moeder-dochter-avond wordt uitgevoerd door professionals van de GGD Hollands Midden.

Download hier de flyer Lief Lijf.

 

Lief Lijf

Lesprogramma's Relaties en seksualiteit praktijkonderwijs - vso

Sinds 2012 zijn scholen verplicht om aandacht te besteden aan seksualiteit en seksuele diversiteit. Deze thema's zijn opgenomen in de kerndoelen van het voortgezet onderwijs. Als school kunt u bijdragen aan een gezonde seksuele ontwikkeling, met aandacht voor de positieve kant: prettige, gelijkwaardige en respectvolle relaties kunnen aangaan.

Relationele en seksuele vorming gaat dus ook over omgaan met elkaar. Op school kunnen jongeren met elkaar in gesprek gaan. Bijvoorbeeld over wensen en grenzen en over seksuele diversiteit. Zo leren leerlingen dat er verschillende opvattingen bestaan en leren ze hun eigen mening te vormen. Jongeren die goede seksuele voorlichting hebben gehad, overwegen hun keuzes beter. Daardoor beginnen ze later aan seks, doen ze het vaker veilig en is er een grotere kans dat hun relaties en seksuele ervaringen prettig zijn.

U kunt als school bijdragen aan een gezonde seksuele ontwikkeling van uw leerlingen. Dit kan bijvoorbeeld door relationele en seksuele vorming te geven die gaat over meer dan alleen de biologische kant van seks. Seksuele weerbaarheid, het aangeven van wensen en grenzen en aandacht voor seksuele diversiteit zijn hierbij belangrijk.

 

Mogelijke lesprogramma's voor praktijkonderwijs of vso

 

Je lijf je liefJe Lijf, je Lief

Leerjaar: praktijkonderwijs klas 1 en 2
Duur: 5 lessen

Je Lijf, je Lief! is een lesprogramma voor het praktijkonderwijs over wensen en grenzen in liefde en seks. Het wil jongens en meisjes vaardigheden aanreiken om beter te communiceren over wensen en grenzen en seksualiteit, om grenzen te herkennen bij zichzelf en anderen, en daarmee om te gaan. 

 

LLdLLang Leve de Liefde

Leerjaar: klas 1 tot en met 4 Praktijkonderwijs
Duur: zowel voor de onderbouw en de bovenbouw zijn er 6 lessen

Lang Leve de Liefde is een lesprogramma over liefde, relaties, veilig vrijen en seksualiteit. De hoofdmodules van het programma zijn Lang Leve de Liefde onderbouw en Lang Leve de Liefde bovenbouw (ofwel herhalingsmodule).

 

Lang Leve de Liefde; Wensen en grenzen

Lang leve de liefde wensen en grenzenLeerjaar: onderbouw en bovenbouw praktijkonderwijs en vmbo bb; jongens en meisjes apart
Duur: 75 minuten per les

De module Wensen en Grenzen gaat over seksueel grensoverschrijdend gedrag. Vrijen tegen je zin is een duidelijke vorm van grensoverschrijding, maar ook een klap op de billen of het online versturen van een seksueel getinte foto kunnen als grensoverschrijdend worden ervaren. In deze extra module denken jongeren na over hun eigen wensen en grenzen. Ze leren dat wensen en grenzen verschillen van persoon tot persoon en dat communicatie hierover belangrijk is om grensoverschrijdend gedrag te voorkomen. Ze krijgen handvatten om over wensen en grenzen te communiceren.

 

Lang Leve de Liefde; Toolkit L.O.V.E. Online

Leerjaar: klas 1, 2, 3 praktijkonderwijs, vmboLove online
Duur: 2 lessen van 60-120 minuten

De Toolkit L.O.V.E. Online gaat over leuke en vervelende online ervaringen rondom liefde en seks. De toolkit is voor scholen die aandacht willen besteden aan sexting, grooming en online contact. Het ondersteunt uw school bij het geven van lessen, het vormen van beleid, het handelen bij incidenten en het informeren van ouders. 

 

seks diversiteit lldlLang Leve de Liefde; Seksuele diversiteit

Leerjaar: onderbouw 
Duur: 1 - 2 lesuren 

Jongeren met homoseksuele gevoelens durven hier vaak op school niets van te laten merken. Veel leeftijdsgenoten keuren homoseksualiteit af. Met deze lesbrief kan aandacht besteed worden aan seksuele diversiteit en homoacceptatie worden bevorderd. Lees meer over de module Seksuele diversiteit.

 

Can you fix itCan you fix it

Leerjaar: onderbouw en bovenbouw
Duur: hangt af van de inzet van het aantal filmpjes

'Can you fix it?' is een online spel over liefde, seks en relaties en leert jongeren op tijd hun grenzen aan te geven wanneer een situatie uit de hand dreigt te lopen. Ze kijken naar korte filmpjes waarin leeftijdsgenoten terecht komen in situaties met een seksueel karakter. Hoe het fragment afloopt, kan beïnvloed worden door op een toets te drukken, de Fixit-knop.  

 

Online .... weet wat je doet!

logo helpwanted nl 2Leerjaar: klas 1 en 2
Duur: 3 losse lessen

Het e-lespakket 'Online ... weet wat je doet!' gaat over de risico's die jongeren op internet kunnen lopen, met name gericht op seksueel misbruik; wat is het, hoe kun je het voorkomen en wat kun je doen als het je toch is overkomen. Het bestaat uit 3 lessen over grooming, sexting en sextortion. Iedere les behandelt 1 thema bestaande uit een interactieve video, opdrachten en tips voor de leerlingen. Bekijk de lessen.

 

Wensen en Grenzen

Leerjaar: klas 2 en 3Lespakket wensen en grenzen GGD

In Wensen en Grenzen komen relaties en seksualiteit vol humor, creativiteit en op een respectvolle manier aan bod. Het lespakket is zo samengesteld dat relationele en seksuele vorming op een gezonde manier benadrukt wordt en tegelijkertijd de gevaren en risico's benoemt.  

Binnen het programma is het mogelijk dat Veilig Thuis Hollands Midden gastlessen komt geven.

 

Sexting zonder risico's

Leerjaar: klas 1 tot en met 3Sexting zonder risicos
Duur: 1 lesuur

De les Sexting zonder risico's kan zowel preventief als na een sextingincident worden gegeven. De leerlingen worden geprikkeld om, met behulp van verschillende oefeningen, over het onderwerp na te denken. Het vermindert verdere verspreiding van sexting en draagt bij aan het stoppen van pesten. 

 

Overige les- en spelmaterialen

Het documentatiecentrum van de GGD Hollands Midden beschikt over diverse materialen die gebruikt kunnen worden als aanvulling bij de lesmethoden. U kunt de onderstaande lesmaterialen kosteloos aanvragen of reserveren (voor 3 weken) via infodocu@ggdhm.nl

 

AnticonceptiekofferAnticonceptiekoffer, demonstratiemateriaal

Koffer met anticonceptiemiddelen en een handleiding om voorlichting te geven over verschillende vormen van anticonceptie.

 

Demopenissen, demonstratiemateriaalDemopenissen

Met de demopenissen kunnen vaardigheden worden opgedaan in het omdoen van een condoom.  Een tasje met 6-8 demopenissen en informatie over het omdoen van een condoom. De GGD levert voldoende oefencondooms.

 

Girls' Choice. Wensen en grenzen in intimiteit, spel

girls choiceMet behulp van dit spel ontdekken meisjes (10 tot15 jaar) waar hun grenzen liggen met betrekking tot seksualiteit,  intimiteit en relaties. Onderwerpen die aan de orde komen zijn: seks en relaties, veilig vrijen, zwangerschap en moederschap, weerbaarheid en jongens. Enige basiskennis op het gebied van het eigen lichaam, anticonceptie en voortplanting wordt verondersteld.

 

Boys R Us, spelboys r us

Met dit spel kunt u jongens (10 tot 16 jaar) bewust maken van het belang van veilige, prettige, gewenste en gelijkwaardige seksuele en relationele contacten.

 

Rond je seksualiteit, spel

Rond je seksualiteitEen carrouselspel waarmee leerlingen in de bovenbouw met elkaar leren praten over hun waarden en normen ten aanzien van relaties en seksualieit. Op 180 kaarten staan uiteenlopende vragen over de thema's communicatie over seks en relaties, man-vrouwrollen, relaties, seksualiteit, seksuele oriëntatie, veilig vrijen, voortplanting, weerbaarheid, zelfbeeld en toekomst.

 

SeCZ Talk, spelSecz Talk

Bordspel om bij jongeren met een chronische aandoening of beperking thema's als relaties, intimiteit en seksualiteit bespreekbaar te maken en informatie en kennis over te dragen.

 

Vrienden en Vrijers koffertje 2 822x600pix P1020686 150x150Vrienden & Vrijers; praten over vriendschap, relaties, het lichaam, seksualiteit en weerbaarheid, spel

Een spelmethode die het met kaarten, afbeeldingen en vragen makkelijker maakt om met leerlingen uit het VSO te praten over thema's als het lichaam, vriendschap, partners, seksualiteit en weerbaarheid.

 

lijf liefde het lichaam kofferLijf & Liefde - het lichaam, spel

Dit spel bevat 16 sets van 4 kaarten met afbeeldingen over het mannen- en het vrouwenlichaam, hygiëne, lichaamsverzorging en over jezelf mooi maken. Verschillende werkvormen voor het VSO zijn mogelijk.

 

Website

www.sense.info: website voor jongeren voor al hun vragen over seks, hulp en advies.

 

 

Meisje ligt op bed met laptop

Ouderavond Digitale Wereld

Ouderavond over de alom aanwezige digitale wereld; internet, gamen, social media en smartphones. Informatie over de voor- en nadelen van alle mogelijkheden in de digitale wereld. Tips hoe ouders op de hoogte kunnen blijven van de snelle ontwikkelingen op dit gebied. Handvaten voor de begeleiding van hun kinderen en vanzelfsprekend ook over hoe ouders thuis regels kunnen stellen en handhaven.

Jongeren groeien op in een digitale wereld die zich heel snel ontwikkelt, zij groeien daarmee op. Voor ouders zijn deze ontwikkelingen vaak moeilijk te volgen. Voeg daarbij de berichten over mogelijke negatieve gevolgen, zoals de rellen in Haren, en dan is het te begrijpen dat ouders zich onwetend en ongemakkelijk voelen in deze materie.

Deze avond geeft ouders informatie over de ontwikkelingen en maakt duidelijk dat er meer positieve gevolgen (veel contact, complimenten) zijn aan deze ontwikkelingen dan negatieve. Daarbij krijgen ze tips wat betreft de opvoeding om negatieve gevolgen (cyberpesten, sexting) zoveel als mogelijk te voorkomen. Daarbij zal blijken dat de opvoedkundige aanpak hiervan sterk overeenkomt met de aanpak zoals die wenselijk is bij bijvoorbeeld roken en alcohol drinken.

Ouderavond Digitale Wereld

Lesprogramma's Relaties en seksualiteit vmbo

Sinds 2012 zijn scholen verplicht om aandacht te besteden aan seksualiteit en seksuele diversiteit. Deze thema's zijn opgenomen in de kerndoelen van het voortgezet onderwijs. Als school kunt u bijdragen aan een gezonde seksuele ontwikkeling, met aandacht voor de positieve kant: prettige, gelijkwaardige en respectvolle relaties kunnen aangaan.

Relationele en seksuele vorming gaat dus ook over omgaan met elkaar. Op school kunnen jongeren met elkaar in gesprek gaan. Bijvoorbeeld over wensen en grenzen en over seksuele diversiteit. Zo leren leerlingen dat er verschillende opvattingen bestaan en leren ze hun eigen mening te vormen. Jongeren die goede seksuele voorlichting hebben gehad, overwegen hun keuzes beter. Daardoor beginnen ze later aan seks, doen ze het vaker veilig en is er een grotere kans dat hun relaties en seksuele ervaringen prettig zijn.

U kunt als school bijdragen aan een gezonde seksuele ontwikkeling van uw leerlingen. Dit kan bijvoorbeeld door relationele en seksuele vorming te geven die gaat over meer dan alleen de biologische kant van seks. Seksuele weerbaarheid, het aangeven van wensen en grenzen en aandacht voor seksuele diversiteit zijn hierbij belangrijk.

 

Mogelijke lesprogramma's voor het vmbo

Lang Leve de LiefdeLespakket lang leve de liefde

Leerjaar: onderbouw en bovenbouw
Duur: zowel voor onder- als bovenbouw zijn er 6 lessen.

Lang Leve de Liefde is een lesprogramma over liefde, relaties, veilig vrijen en seksualiteit. Met het lespakket ondersteunt u leerlingen in een prettige, veilige en gewenste seksuele ontwikkeling. Het lespakket bestaat uit een leerlingenmagazine, filmpjes, een docentenhandleiding en een website voor docenten: Lesgeven in de liefde

 

Lang Leve de Liefde; Wensen en grenzenLang leve de liefde wensen en grenzen

Leerjaar: onderbouw en bovenbouw vmbo bb jongens en meisjes apart
Duur: voor zowel onder- als bovenbouw zijn er 2 lessen.

De module Wensen en Grenzen gaat over seksueel grensoverschrijdend gedrag. Vrijen tegen je zin is een duidelijke vorm van grensoverschrijding, maar ook een klap op de billen of het online versturen van een seksueel getinte foto kunnen als grensoverschrijdend worden ervaren. In deze extra module denken jongeren na over hun eigen wensen en grenzen. Ze leren dat wensen en grenzen verschillen van persoon tot persoon en dat communicatie hierover belangrijk is om grensoverschrijdend gedrag te voorkomen. Ze krijgen handvatten om over wensen en grenzen te communiceren. 

 

Lang Leve de Liefde; Seksuele diversiteitseks diversiteit lldl

Leerjaar: onderbouw
Duur: 1 - 2 lesuren

Jongeren met homoseksuele gevoelens durven hier vaak op school niets van te laten merken. Veel leeftijdsgenoten keuren homoseksualiteit af. Met deze lesbrief kan aandacht besteed worden aan seksuele diversiteit en homoacceptatie worden bevorderd. Lees meer over de module Seksuele diversiteit.

 

Lang Leve de Liefde; toolkit L.O.V.E. OnlineLove online

Leerjaar: klas 1, 2, 3
Duur: 2 lessen van 60-120 minuten

De Toolkit L.O.V.E. Online gaat over leuke en vervelende online ervaringen rondom liefde en seks. De toolkit is voor scholen die aandacht willen besten aan sexting, grooming en online contact. Het ondersteunt de school bij het geven van lessen, het vormen van beleid, het handelen bij incidenten en het informeren van ouders. 

 

Lovebuzz, spelLovebuzz

Leerjaar: klas 1
Duur: 2 lessen van 50 minuten

Met het Lovebuzz-spel kunt u gevoelige thema’s als seksuele weerbaarheid en seksuele diversiteit bespreekbaar maken. Het is een online game over 6 personages met verschillende situaties uit hun leven. In teamverband worden vragen beantwoord. 

 

Can you fix it

Can you fix itLeerjaar: onderbouw en bovenbouw
Duur: hangt af van de inzet van het aantal filmpjes

'Can you fix it?' is een online spel over liefde, seks en relaties en leert jongeren op tijd hun grenzen aan te geven wanneer een situatie uit de hand dreigt te lopen. Ze kijken naar korte filmpjes waarin leeftijdsgenoten terecht komen in situaties met een seksueel karakter. Hoe het fragment afloopt, kan beïnvloed worden door op een toets te drukken, de Fixit-knop. 

 

Online .... weet wat je doet

logo helpwanted nl 2Leerjaar: klas 1 en 2
Duur: 3 losse lessen

Het e-Lespakket ‘Online... weet wat je doet!’ gaat over de risico’s die jongeren op internet kunnen lopen, met name gericht op seksueel misbruik; wat is het, hoe kun je het voorkomen en wat kun je doen als het je toch is overkomen. Het bestaat uit 3 lessen over grooming, sexting en sextortion. Iedere les behandelt 1 thema bestaande uit een interactieve video, opdrachten en tips voor de leerlingen. 

 

Wensen en Grenzen

Wensen en grenzen kleinLeerjaar: klas 1 en 2
Duur: afhankelijk van de les

In Wensen en Grenzen komen relaties en seksualiteit vol humor, creativiteit en op een respectvolle manier aan bod. Het lespakket is zo samengesteld dat relationele en seksuele vorming op een gezonde manier benadrukt wordt en tegelijkertijd de gevaren en risico’s benoemt. 
Binnen het programma is het mogelijk dat Veilig Thuis Hollands Midden gastlessen komt geven.

 

Overige les- en spelmaterialen

Het documentatiecentrum van de GGD Hollands Midden beschikt over diverse materialen die gebruikt kunnen worden als aanvulling bij de lesmethoden. U kunt de onderstaande lesmaterialen kosteloos aanvragen of reserveren (voor 3 weken) via infodocu@ggdhm.nl.

 

AnticonceptiekofferAnticonceptiekoffer, demonstratiemateriaal

Koffer met handleiding om voorlichting te geven over verschillende vormen van anticonceptie.

 

Demopenissen, demonstratiemateriaal

Met de demopenissen kunnen vaardigheden worden opgedaan in het omdoen van een condoom. Tasje met 6-8 demopenissen en informatie over het omdoen van een condoom. De GGD levert voldoende oefencondooms.

 

Lets talk

Let's Talk

Aan de hand van Let’s Talk kunt u met jongeren van 12 tot 19 jaar in gesprek gaan over verschillende aspecten van seksualiteit, rolopvattingen en weerbaarheid. Op de dvd staan beeldfragmenten rondom 15 thema’s zoals: eerste keer, kijk op seksualiteit, religie/cultuur en seksuele oriëntatie. In de handleiding staan de beeldfragmenten beschreven met tips voor het begeleiden van de discussie.

 

Begrijp me goedbegrijp me goed

Aan de hand van Begrijp me goed kunt u met jongeren van 14 tot 18 jaar in gesprek gaan over miscommunicatie tussen jongens en meisjes bij versieren en flirten, daten en verkering. De USB-stick bevat 5 beeldfragmenten en een handleiding. De beeldfragmenten zijn door jongeren gespeelde scènes. Thema’s als groepsdruk, dubbele signalen en wensen en grenzen komen aan de orde. In de handleiding staan bij elk fragment werkvormen voor reflectie, bewustwording meningsvorming en het bedenken en oefenen van gedragsalternatieven.

 

Girls'choice. Wensen en grenzen in intimiteit, spelgirls choice

Met behulp van dit spel ontdekken meisjes (10 tot 15 jaar) waar hun grenzen liggen met betrekking tot seksualiteit, intimiteit en relaties. Onderwerpen die aan de orde komen zijn: seks en relaties, veilig vrijen, zwangerschap en moederschap, weerbaarheid en jongens. Enige basiskennis op het gebied van het eigen lichaam, anticonceptie en voortplanting wordt verondersteld.

 

Boys R Us, spelboys r us

Met dit spel kunt u jongens (10 tot 16 jaar) bewust maken van het belang van veilige, prettige, gewenste en gelijkwaardige seksuele en relationele contacten.

 

Rond je seksualiteit, spelRond je seksualiteit

Een carrouselspel waarmee leerlingen in de bovenbouw met elkaar leren praten over hun waarden en normen ten aanzien van relaties en seksualiteit. Op 180 kaarten staan uiteenlopende vragen over de thema’s communicatie over seks en relaties , man-vrouwrollen, relaties, seksualiteit, seksuele oriëntatie, veilig vrijen, voortplanting, weerbaarheid, zelfbeeld en toekomst.

 

www.sense.info, website voor jongeren voor al hun vragen over seks, hulp en advies      

Lesprogramma's Relaties en seksualiteit vmbo

Weet wat je eet (online lesmateriaal)

In het online lespakket 'Weet wat je eet' leren leerlingen zelfstandig over gezond, veilig en duurzaam eten. Het pakket sluit aan op de kerndoelen voor de onderbouw van vmbo, havo en vwo, en is geschikt voor het mbo. 'Weet wat je eet' is bijvoorbeeld inzetbaar bij de vakken biologie, verzorging en zorg en welzijn of bij de uitvoering van de Gezonde Schoolkantine.

Wat biedt 'Weet wat je eet'?

  • 9 online lessen over gezond, veilig en duurzaam eten.
  • Een speciale praktijkles over voedselverleiding.
  • Keuzevrijheid: kies zelf welke lessen je leerlingen maken.
  • Een optionele eindtoets op twee niveaus: vmbo en havo/vwo.
  • Leerlingen kunnen zelfstandig thuis of in de klas aan de slag.
  • Uitgewerkte ideeën om klassikaal verder te gaan met de stof.

 

Weet wat je eet (online lesmateriaal)

Leefstijl 1 en 2; (lesmateriaal)

Leefstijl 1 en 2 is een lespakket over sociaal-emotionele vaardigheden en actief burgerschap in het voortgezet onderwijs.

Deze methode maakt leerlingen sociaal en emotioneel vaardiger, vergroot het invoelend vermogen en ondersteunt een gezonde ontwikkeling.

De lessen in Leefstijl 1 (klas 1 en 2) gaan o.a. over vriendschap, gevoelens in woorden, creatief denken, beleefdheid, gevoelens, nee is nee!, relaties en seksualiteit, mijn thuis, omgaan met tegenslag en verlies, pesten, ik kom op voor mezelf en nog veel meer.

De lessen in Leefstijl 2 (klas 3 en 4) gaan o.a. over goede vragen stellen, maatschappelijke stage, kritisch zijn, een assertieve houding, waardevol voor democratie, gezonde keuzes maken, empathisch luisteren.

Het pakket bestaat uit:

  • implementatiegids
  • boekje voor jongeren over puberteit
  • docentenhandleiding leefstijl 1
  • docentenhandleiding leefstijl 2

Ouderbetrokkenheid is een belangrijke voorwaarde voor succes, vandaar dat uitgebreide informatie voor ouderbijeenkomsten in beide handleidingen beschikbaar is.

Leefstijl 1 en 2;  (lesmateriaal)

Brochure Digitaal pesten

Wat is digitaal pesten en hoe kun je daar met je leerlingen op een positieve manier over praten?

Pesten is van alle tijden. Bij digitaal pesten of cyberpesten heeft het terrein zich alleen verplaatst naar internet. Kinderen vinden pesten via internet vaak ook 'gewoon' grappig. Totdat het ze zelf overkomt. Soms durven ze ook meer vanachter een computer. Je kunt de ander niet zien, soms waan je jezelf heel anoniem. Het kind dat ze pesten kan niet makkelijk terugslaan, letterlijk en figuurlijk.

In de brochure ‘Digitaal pesten’ staan de feiten, de praktijkervaringen en de etiquette over hoe met elkaar om te gaan op internet. Daarnaast bevat het inspirerende en praktische tips over goed doen op internet.

Bespreek ook positief gedrag

Met de brochure willen stichting Kennisnet en ECP ouders en leerkrachten te helpen om omgangsvormen via sociale media bespreekbaar te maken, thuis en in de klas. "Hoe zorg je dat cyberpesten niet uit de hand loopt? Niet door kinderen alleen maar te vertellen dat ze niet online mogen pesten. Je moet vooral ook praten over goed gedrag op internet", aldus Remco Pijpers, strategisch adviseur van stichting Kennisnet.

Downloaden

De brochure, mogelijk gemaakt met hulp van de Europese Commissie, is gratis te downloaden van de website van kennisnet

Brochure Digitaal pesten

Lesprogramma's Relaties en seksualiteit havo - vwo

Sinds 2012 zijn scholen verplicht om aandacht te besteden aan seksualiteit en seksuele diversiteit. Deze thema's zijn opgenomen in de kerndoelen van het voortgezet onderwijs. Als school kunt u bijdragen aan een gezonde seksuele ontwikkeling, met aandacht voor de positieve kant: prettige, gelijkwaardige en respectvolle relaties kunnen aangaan.

Relationele en seksuele vorming gaat dus ook over omgaan met elkaar. Op school kunnen jongeren met elkaar in gesprek gaan. Bijvoorbeeld over wensen en grenzen en over seksuele diversiteit. Zo leren leerlingen dat er verschillende opvattingen bestaan en leren ze hun eigen mening te vormen. Jongeren die goede seksuele voorlichting hebben gehad, overwegen hun keuzes beter. Daardoor beginnen ze later aan seks, doen ze het vaker veilig en is er een grotere kans dat hun relaties en seksuele ervaringen prettig zijn.

U kunt als school bijdragen aan een gezonde seksuele ontwikkeling van uw leerlingen. Dit kan bijvoorbeeld door relationele en seksuele vorming te geven die gaat over meer dan alleen de biologische kant van seks. Seksuele weerbaarheid, het aangeven van wensen en grenzen en aandacht voor seksuele diversiteit zijn hierbij belangrijk.

 

Mogelijke lesprogramma's voor havo-vwo

Lespakket lang leve de liefdeLang Leve de Liefde; onderbouw

Leerjaar: klas 2
Duur: 6 lessen van 50 minuten

Lang Leve de Liefde onderbouw is een lesprogramma over liefde, relaties, veilig vrijen en seksualiteit. Met het lespakket ondersteunt u leerlingen in een prettige, veilige en gewenste seksuele ontwikkeling. Het pakket bestaat uit een leerlingenmagazine, filmpjes, een docentenhandleiding en een website voor docenten: lesgeven in de liefde.

 

Lang Leve de liefde; bovenbouw

Leerjaar: klas 4, 5, 6
Duur: 8 lessen van 50 minuten

Lang Leve de Liefde bovenbouw is een lesprogramma over seksuele en relationale vorming voor jongeren. Het doel van het lespakket is het bevorderen van gezonde en gewenste (seksuele) relaties en het respectvol omgaan met seksuele diversiteit. De nadruk ligt niet alleen op kennis, maar ook op zelfreflectie en het leren van vaardigheden.

 

seks diversiteit lldlLang Leve de Liefde; Seksuele diversiteit

Leerjaar: onderbouw
Duur 1-2 lesuren

Jongeren met homoseksuele gevoelens durven hier vaak op school niets van te laten merken. Veel leeftijdsgenoten keuren homoseksualiteit af. Met deze lesbrief kan aandacht besteed worden aan seksuele diversiteit en homoacceptatie worden bevorderd. Lees meer over de module Seksuele diversiteit.

 

Lovebuzz, spel

151119Lovebuzz300x200px

Leerjaar: klas 1
Duur: 2 lessen van 50 minuten

Met het Lovebuzz-spel kunt u gevoelige thema’s als seksuele weerbaarheid en seksuele diversiteit bespreekbaar maken. Het is een online game over 6 personages met verschillende situaties uit hun leven. In teamverband worden vragen beantwoord.

 

Can you fix it

Can you fix it Leerjaar: onderbouw en bovenbouw
Duur: hangt af van de inzet van het aantal filmpjes

'Can you fix it?' is een online spel over liefde, seks en relaties en leert jongeren op tijd hun grenzen aan te geven wanneer een situatie uit de hand dreigt te lopen. Ze kijken naar korte filmpjes waarin leeftijdsgenoten terecht komen in situaties met een seksueel karakter. Hoe het fragment afloopt, kan beïnvloed worden door op een toets te drukken, de Fixit-knop.

 

Online .... weet wat je doet

logo helpwanted nl 2Leerjaar: klas 1 en 2
Duur: 3 losse lessen

Het e-lespakket 'Online... weet wat je doet!' gaat over de risico's die jongeren op internet kunnen lopen, met name gericht op seksueel misbruik; wat is het, hoe kun je het voorkomen en wat kun je doen als het je toch is overkomen. Het bestaat uit 3 lessen over grooming, sexting en sextortion. Iedere les behandelt 1 thema bestaande uit een interactieve video, opdrachten en tips voor de leerlingen.

 

Wensen en grenzen

Wensen en grenzen kleinLeerjaar: klas 1 tot en met 6
Duur: afhankelijk van de lessen

In Wensen en grenzen komen relaties en seksualiteit op een respectvolle manier aan bod. Het lespakket is zo samengesteld dat relationele en seksuele vorming op een gezonde manier benadrukt wordt en tegelijkertijd de gevaren en risico's worden benoemd.

Binnen het programma is het mogelijk dat Veilig Thuis Hollands Midden gastlessen komt geven.

 

Sexting zonder risico'sSexting zonder risicos

Leerjaar: klas 1 tot en met 3
Duur: 1 lesuur

De les Sexting zonder risico's kan zowel preventief als na een sextingincident worden gegeven. De leerlingen worden geprikkeld om, met behulp van verschillende oefeningen, over het onderwerp na te denken. Het vermindert verdere verspreiding van sexting en draagt bij aan het stoppen van pesten.

 

Overige les- en spelmaterialen

Het documentatiecentrum van de GGD Hollands Midden beschikt over diverse materialen die gebruikt kunnen worden als aanvulling bij de lesmethoden. U kunt de onderstaande lesmaterialen kosteloos aanvragen of reserveren (voor 3 weken) via infodocu@ggdhm.nl

 

Anticonceptiekoffer, demonstratiemateriaalAnticonceptiekoffer

Koffer met anticonceptiemiddelen en een handleiding om voorlichting te geven over verschillende vormen van anticonceptie.

 

DemopenissenDemopenissen, demonstratiemateriaal

Met de demopenissen kunnen vaardigheden worden opgedaan in het omdoen van een condoom. Tasje met 6-8 demopenissen en informatie over het omdoen van een condoom. De GGD levert voldoende oefencondooms.

 

Lets talkLet's talk

Aan de hand van Let's talk kunt u met jongeren van 12 tot 19 jaar in gesprek gaan over verschillende aspecten van seksualiteit, rolopvattingen en weerbaarheid. Op de dvd staan beeldfragmenten rondom 15 thema's zoals eerste keer, kijk op seksualiteit, religie/cultuur en seksuele oriéntatie. In de handleiding staan de beeldfragmenten beschreven met tips voor begeleiden van de discussie.

 

Begrijp me goedbegrijp me goed

Aan de hand van Begrijp me goed kunt u met jongeren van 14 tot 18 jaar in gesprek gaan over miscommunicatie tussen jongens en meisjes bij versieren, flirten, daten en verkering. De USB bevat 5 beeldfragmenten en een handleiding. De beeldfragmenten zijn door jongeren gespeelde scenes. Thema's als groepsdruk, dubbele signalen en wensen en grenzen komen aan de orde. In de handleiding staan bij elk fragment werkvormen voor reflectie, bewustwording, meningsvorming en het bedenken en oefenen van gedragsalternatieven.

 

Girls'choice. Wensen en grenzen in intimiteit, spel

girls choice

Met behulp van dit spel ontdekken meisjes (10 - 15 jaar) waar hun grenzen liggen met betrekking tot seksualiteit, intimiteit en relaties. Onderwerpen die aan de orde komen zijn: seks en relaties, veilig vrijen, zwangerschap en moederschap, weerbaarheid en jongens. Enige basiskennis op het gebied van het eigen lichaam, anticonceptie en voortplanting wordt verondersteld.

 

Boys R Us, spelboys r us

Met dit spel kunt u jongens (10 tot 16 jaar) bewust maken van het belang van veilige, prettige, gewenste en gelijkwaardige seksuele en relationele contacten.

 

Rond je seksualiteit, spel

Rond je seksualiteitEen carrouselspel waarmee leerlingen in de bovenbouw met elkaar leren praten over hun waarden en normen ten aanzien van relaties en seksualiteit. Op 180 kaarten staan uiteenlopende vragen over de thema's communicatie over seks en relatie, man-vrouwrollen, relaties, seksualiteit, seksuele oriëntatie, veilig vrijen, voortplanting, weerbaarheid, zelfbeeld en toekomst.

 

www.sense.info: website voor jongeren voor al hun vragen over seks, hulp en advies.

Lesprogramma's Relaties en seksualiteit havo - vwo

Gastlessen Wensen en Grenzen

 Om met leerlingen in gesprek te raken over onderwerpen als relaties, seksualiteit, sociale media en seksuele diversiteit moet vaak een drempel overgestapt worden. Gastlessen vanuit het programma Wensen en Grenzen is daar een eerste aanzet toe.

Tijdens de lessen worden de aangename en minder leuke kanten van relaties en seksualiteit besproken op humorvolle wijze. Leerlingen worden uitgedaagd na te denken en een mening te formuleren door middel van opdrachten. Deze opdrachten kunnen gaan over webcams, loverboys, ruziemaken enzovoort. Uiteindelijk gaan ze naar huis met meer kennis en ideeën over onderlinge overeenkomsten en verschillen. Ze ontvangen suggesties wie ze binnen en buiten de school kunnen benaderen als ze vragen hebben of hulp willen.

De gastlessen nemen een blokuur in beslag.

 

Gastlessen Wensen en Grenzen

Leefstijl 1, 2, 3 (lesmateriaal)

Leefstijl 1, 2, 3 is een lespakket over sociaal-emotionele vaardigheden en actief burgerschap voor het voortgezet speciaal onderwijs.

Deze methode maakt leerlingen sociaal en emotioneel vaardiger, vergroot het invoelend vermogen en ondersteunt een gezonde ontwikkeling.

De 3 delen bestaan elk uit een docentenhandleiding en werkboek.

Jaarlijks terugkerende thema's zijn kennismaken, heldere communicatie, sterk door gevoelens, goed voor mezelf, sterk in samenwerk, opgelost!, maak jouw keuze, de maatschappij en jij.

Ook ouderbetrokkenheid is een belangrijke voorwaarde voor succes, vandaar dat uitgebreide informatie voor ouderbijeenkomsten beschikbaar is.

Leefstijl 1, 2, 3 (lesmateriaal)

(G)een roze bril; stop venijnige meisjes in het voortgezet onderwijs (lesmateriaal)

Een boek met unieke informatie over meidenvenijn en werkvormen om de venijnige meisjes in de klas aan te pakken. Een praktisch lees-, kijk- en doeboek om inspiratie uit te putten om het meidenvenijn onder de aandacht te brengen en ook te houden.

(G)een roze bril; stop venijnige meisjes in het voortgezet onderwijs (lesmateriaal)

DOiT (lesmateriaal)

DOiT (Dutch Obesity Intervention in Teenagers) is een erkend lespakket over voeding en bewegen voor het 1e en 2e leerjaar van het voortgezet onderwijs (vmbo).

Met DOiT gaan leerlingen actief aan de slag met hun leefstijl:

  • ze onderzoeken hun eet- en beweeggedrag;
  • ze vergelijken dat met de norm;
  • ze onderzoeken de invloed van ouders, vrienden, reclame en de schoolkantine;
  • ze leren zelf de regie te nemen over hun leefstijl.

Uit onderzoek blijkt dat DOiT effectief is op de langere termijn en bijdraagt aan betere leerresultaten en minder schoolverzuim. DOiT is daarom een door het Centrum Gezond Leven erkend lespakket en draagt bij aan een Gezonde School.

 

volleybal

Docententraining Wensen en grenzen

Waar zijn jongeren mee bezig als het gaat om relaties en seksualiteit? Hoe kunt u met leerlingen in gesprek gaan over dit onderwerp? Welke boodschappen wil de school uitdragen tijdens lessen?
Tijdens deze training krijgt u de tools om hiermee aan de slag te gaan en om de lessen te geven in de klas. U raakt vertrouwd met het onderwerp en de creatieve werkvormen.

De docententraining bestaat uit 2 onderdelen: kennisoverdracht en het eigen maken van het lespakket.
Denk bijvoorbeeld aan:

  • Bespreken van communicatieve vaardigheden bij onderwerpen als relaties en seksualiteit en seksuele diversiteit.
  • Omgaan met vragen van leerlingen.
  • Voorwaarden voor het geven van relationele vorming (bijv: inzicht hebben in eigen normen en waarden, respect voor elkaar).
  • De plaats van de sociale media, positieve kanten en risico's.
  • Multiculturele samenleving, verschillende religies en invloed op deze onderwerpen in de klas.
  • Doelen van het lespakket, opbouw, de opdrachten en het implementeren van het programma.
  • Zorgstructuur van de school, hoe is die opgebouwd in de school en hoe wordt deze bekend gemaakt aan leerlingen.

 

Docententraining Wensen en grenzen

(G)een roze bril; stop venijnige meisjes in het voortgezet onderwijs (lesmateriaal)

Een boek met unieke informatie over meidenvenijn en werkvormen om de venijnige meisjes in de klas aan te pakken. Een praktisch lees-, kijk- en doeboek om inspiratie uit te putten om het meidenvenijn onder de aandacht te brengen en ook te houden.

(G)een roze bril; stop venijnige meisjes in het voortgezet onderwijs (lesmateriaal)

Gedragen Gedrag (spel)

Hoe wordt er op uw school met elkaar omgegaan? Wat vindt u acceptabel gedrag en wat niet? Hoe kijken u en uw collega's aan tegen voorvallen van pesten, discriminatie, racisme en seksueel gedrag?

Het spel 'Gedragen Gedrag' is een hulpmiddel voor onderwijsteams om op een laagdrempelige manier hierover met elkaar in gesprek te gaan. Het doel is om gewenst en ongewenst gedrag bespreekbaar te maken en samen tot afspraken en regels te komen.

De speldoos bevat ook een leerlingenspel waardoor het spel met de leerlingen gespeeld kan worden.

 

Gedragen Gedrag (spel)

Lesprogramma's genotmiddelen praktijkonderwijs - vso

Jongeren komen al op jonge leeftijd via de media, thuis, vrienden of op straat in aanraking met roken, alcohol en drugs. Leerlingen in het praktijkonderwijs en vso vormen een speciale groep. Ze beginnen op jongere leeftijd met roken, drinken en drugs dan hun leeftijdsgenoten, ze gebruiken meer middelen en ze kunnen de consequenties van het middelengebruik minder goed overzien. Ze zijn minder weerbaar en gevoeliger voor groepsdruk. Hierdoor zijn de leerlingen extra kwetsbaar.  Ook is de kans groter dat deze groep problematisch gebruik ontwikkelt.

Voorlichting kan het best gegeven worden op het moment dat leerlingen ermee in aanraking komen, of vlak daarvoor. Het advies is daarom om met voorlichting over genotmiddelen te beginnen vanaf de brugklas. De GGD raadt aan om vervolgens  in een doorlopende leerlijn lessen te geven. Om de continuïteit te waarborgen, is het belangrijk om de lessen vast te leggen in het curriculum. 

Overweegt u een lesprogramma in te zetten? De adviseur Gezondheidsbevordering van uw school kan u helpen om een weloverwogen keuze te maken.

 

Mogelijke lesprogramma's voor het praktijkonderwijs of vso

Smokefree Challenge (voorheen Actie Tegengif)

Smokefree Challenge

Leerjaar: klas 1 en 2 praktijkonderwijs
Duur: 1 les in november + 2 registratiemomenten van 10 minuten in het half jaar erna.

Smokefree Challenge is een landelijke klassikale niet-roken wedstrijd die plaatsvindt van november tot en met mei. Voorheen heette dit Actie Tegengif. Het doel van deze actie is voorkomen dat jongeren beginnen met roken en terugdringen van het aantal jongeren dat experimenteert met roken. Lees meer over Smokefree Challenge.

 

lesboek roken proLesboek Roken

Leerjaar: klas 1 en 2 praktijkonderwijs
Duur: 4 lesuren

Met het lesboek Roken leren de leerlingen over de effecten en de risico's van tabak. Door afwisselende informatieve teksten en opdrachten maken zij zich de stof eigen en zijn ze beter in staat om risico's in te schatten. Lees meer over lesboek Roken.

 

lesboek alcohol proLesboek Alcohol

Leerjaar: klas 1 en 2 praktijkonderwijs
Duur: 4 lesuren

Met het lesboek Alcohol leren de leerlingen over de effecten en de risico's van alcohol. Door afwisselende informatieve teksten en opdrachten maken zij zich de stof eigen en zijn ze beter in staat om risico's in te schatten. Lees meer over lesboek Alcohol.

 

Be wise think twice logoBe wise think twice

Leerjaar: klas 1 en klas 2 vso cluster 4
Duur: 4 lessen

Be wise think twice heeft tot doel om leerlingen bewust te maken van de risico's van alcohol en drugs en docenten handvatten te bieden voor signalering van mogelijk problematisch gebruik. Lees meer over Be wise think twice.

 

tripBordspel TRIP

Leerjaar: klas 1 en klas 2
Duur: 1 lesuur

TRIP is een methode om spelenderwijs een gesprek te voeren met de leerlingen over alcohol en drugs. De kernelementen van kennis, mening vormen over het middel en gedrag (wat doe jij als je in een bepaalde situatie komt) zijn op een speelse manier in het spel verwerkt. Lees meer over het bordspel TRIP.

 

Gastles door de GGD

Leerjaar: in overleg
Duur: 1 lesuur

De GGD biedt de mogelijkheid aan voor een gastles op maat. Bijvoorbeeld wanneer lessen uit bovenstaande lesprogramma's niet toereikend zijn of als onderdeel van een themaweek over genotmiddelen. Lees meer over gastles door de GGD.

 

Website bekijk het nuchterBekijk het nuchter

Informatieve website
Duur: 10-30 minuten

Bekijk het nuchter is een website van Steffie over alcohol drinken en blowen. Steffie vertelt op een eenvoudige manier wat het drinken van alcohol en blowen met je doet. Jongeren kunnen op de website ook testen hoe ze omgaan met alcohol of blowen. Lees meer op de website bekijkhetnuchter.nl

 

robotrokerOverige lesmaterialen

Het documentatiecentrum van de GGD Hollands Midden beschikt over diverse materialen die gebruikt kunnen worden als aanvulling op de uitgebreide lesmethoden. Aanbod documentatiecentrum

 

Wat kunt u als school nog meer doen?

Educatie is één van de pijlers van de Gezonde Schoolaanpak. Door ook in te zetten op de andere pijlers (Omgeving, Signaleren en Beleid) kunt u werken aan een effectieve en structurele aanpak op het gebied van genotmiddelenpreventie. Hieronder vindt u voorbeelden hoe u kunt inzetten op andere pijlers.

 

Ouders betrekken (Pijler Omgeving)

U bereikt het grootste effect wanneer een lessenserie in het kader van genotmiddelenpreventie wordt gecombineerd met een ouderavond over genotmiddelen. U kunt contact opnemen met de adviseur Gezondheidsbevordering om een ouderavond aan te vragen.

 

Training voor docenten (Pijler Signaleren)

Wanneer u een lessenserie inzet waarbij de docenten zelf de lessen geven, is het aan te bevelen een docententraining te volgen. Zo ontvangt u de juiste achtergrondinformatie over het thema en wordt u wegwijs gemaakt in het lesmateriaal.

 

Deskundigheidsbevordering (Pijler Signaleren)

Om de kwaliteit van de lessen hoog te houden is het aan te raden docenten en mentoren de mogelijkheid te bieden tot deskundigheidsbevordering op het gebied van genotmiddelengebruik. De GGD kan in samenwerking met Brijder Verslavingspreventie een bijscholing op maat verzorgen. Docententraining Signaleren en begeleiden van riskant genotmiddelengebruik.

 

Schoolgezondheidsplan (Pijler Beleid)

Het is belangrijk om structureel aandacht te besteden aan de preventie van genotmiddelengebruik. Door in het beleid en in het schoolreglement vast te leggen welke maatregelen en activiteiten er jaarlijks plaatsvinden, krijgen deze een structureel karakter. Denk aan preventielessen, maar ook aan een rookvrij schoolterrein en alcoholvrije schoolfeesten en schoolreizen. Met een helder beleid, goede communicatie en handhaving van de school- en gedragsregels draagt u eraan bij dat jongeren later beginnen met drinken en roken.

 

Lesprogramma's genotmiddelen praktijkonderwijs - vso

Pestkwartet (spel)

Het doel van dit kwartetspel is kinderen en jongeren inzicht te geven in alle betrokken rollen in een pestsituatie. Aanvullende lesbrief is bijgevoegd.

Pestkwartet (spel)

(Les)materialen over sociaal-emotionele ontwikkeling en pesten

Bij het Informatie- en Documentatiecentrum van de GGD Hollands Midden kunt u materialen lenen om te gebruiken bij lessen of projecten over sociaal-emotionele ontwikkeling. Er zijn lespakketten, spellen, boekjes, etc..

In het aanbod zit onder andere:

  • Materialen van de lesmethode 'Leefstijl'
  • (G)een roze bril; stop venijnige meisjes in het voortgezet onderwijs (lesmateriaal)
  • Ken je kwaliteiten; spel
  • PRIMA-lespakket bij de film Spijt!; lesmateriaal
  • Antipestspel
  • Gedragen gedrag; spel

Kijk hier voor het volledige overzicht van (les)materialen over sociaal-emotionele ontwikkeling en pesten.

 

(Les)materialen over sociaal-emotionele ontwikkeling en pesten

Uitleg over de verschillende pijlers

Beleid en regelgeving

Afspraken, regels, protocollen en de handhaving daarvan.

Signaleren

Vroegtijdige signalering van bekende risicofactoren bij individuele leerlingen.

Schoolomgeving

Fysieke en sociale omgeving van leerlingen en schoolpersoneel.

Gezondheids-educatie

Het aanbieden van informatie en voorlichting over gezondheid aan leerlingen.